Javna sfera i mediji

Ciljevi izučavanja predmeta

Cilj kursa je da omogući poznavanje vodećih pristupa i razumevanje teorijskih razlika u savremenim
shvatanjima 'javne sfere'. Razmatraju se normative, strukturne i institucionalne kritike klasičnog
liberalnog koncepta i njihova relevantnost u aktuelnim debatama o virtuelnoj javnoj sferi.
Kroz nove medijske prakse razvijaju se nove forme transkulturnog povezivanja i razni oblici aktivizma, građanske i političke particijapcije. Oni doprinose kreiranju dručagijih javnosti i hibridnih javnih sfera koje uključuju globalno umrežene onlajn i oflajn prostore. Nove mogućnosti komunikacije u digitalnom dobu tako podjednako trasformišu građansku i političku sferu (e-demokratija ) ali i kulturu svakodnevnog života. Funkcionisanje i uloga medija, najznačajnije institucije javnosti, ratmatra se iz ugla političkih, ekonomskih i kulturnih osobenosti digitalne kulture i umreženog društva. U globalizovanim javnim sferama, kroz razne forme građanskog umrežavanja, nastaju i novi oblici demokratije u kojoj jača uloga građanskog nadzora poput 'monitorne demokratije' ,'nadzornog kapitalizma'. Složena dijalektika odnosa privatnog i javnog razmatra se u odnosu na nove mogućnosti koje se otvaraju u novim medijima, ali se razmatraju i njihove negativne odlike i neželjene posledice na javnost (fragmentacija, apatija, polarizacija).

Ishodi učenja (stečena znanja)

Poznavanje novih pristupa u izučavanju javne sfere i kritičko razumevanje ideološke uloge medija u
uslovima 'visoke medijatizacije'. Sposobnost kritičke analize uloge medija u procesu digitalizacije,
globalizacije i fragmentacije javnosti. Razumevanje veze između vrituelnih javnih prostora i
demokratske javne sfere. Sposobnost kritičke analize novih oblika građanske participacije i e-
demokratije. Sposobnost identifikovanja ključnih problema u odnosima tehnoloških platformi i medija u digitalnom okruženju.

Sadržaj teorijske nastave

1.Javna sfera: kritičko čitanje koncepta. Internet kao nova javna sfera. Virtuelna javna sfera 2.0.
2. Društvo u digitlnom okruženju. Informaciono društvo. Umreženo društvo. Platformsko društvo.
3. Medijska kultura. Digitalna kultura. Konvergentna kultura
4. Nove medijske konfiguracije. Hibridni medijski sistemi. Tradicionalni mediji i tehnološke
platforme.
5. Medijsko obilje kao društveni problem. Novi mediji i sloboda govora. Medijski populizam i
kritička javnost. Lažne vesti, medijska i politička polarizacija.
6. Mediji, javna sfera i demokratija. Promene profesionalnih i socijalnih uloga u javnoj komunikaciji. Algoritmi, intermedijatori, prosumers. Peti stalež i post-demokratija: novi akteri i nove institucije u javnoj sferi.

1. Milivojević Snježana, Mediji, ideologija i kultura, Fabrika knjiga, 2015.

2. McChesney W. Robert, Digital Disconnect: How Capitalism is turning the Internet against democracy, The New Press, 2013..

3. Lievrouw and Livingstone Sonia, (Eds.) The Handbook of New Media, London: Sage, pp. 432-447..

4. Jenkins Henry, Convergence Culture: Where Old and New Media Collide, NYU Press, 2006..

5. Democracy, Journalism and Technology: New developments in an enlarged Europe, ECREA 2008 Summer School..

6. Castells Manuel, The Rise of the Network Society, Second Edition. U.S.: Blackwell Publishing, 2006..

7. Dahlgren Peter, The Internet, Public Spheres and Political Communication: Dispersion and DeliberationPolitical Communication, Taylor & Francis Inc., pp. 222:147–162, 2005..

8. Papacharissi Zizi, The virtual sphere: The net as a public sphere, New Media and Society 4 (1): 5-23, 2002.

9. The Theory of the Public Sphere: A Critical Appraisal, The Polity Reader in Critical Theory, Cambridge: The Polity Press..

10. Fraser, N: Transnationalizing the Public Sphere, Polity Press, 2014, pp.8- 43.

11. Van Dijck: The Platform Society, Oxford University Press, 2018.

12. Chadwick. A : The Hybrid Media Systems, Oxford University Press, 203-2017.

Predavanja i seminari