Politička uloga religije u 20. i 21. veku

Ciljevi izučavanja predmeta

Odnos religije i politike predstavlja jednu od najvažnijih debata u savremenim političkim naukama. Pored razumevanja opšteg značaja religije za politiku, glavni cilj ovog predmeta jeste priprema i osposobljavanje polaznika za samostalan naučno-istraživački rad u oblasti politikologije religije. Polaznici će biti upoznati sa relevantnim istraživačkim problemima i teorijskim paradigmama, različitim metodološkim pristupima, i biće obučavani u smeru razvijanja samostalnog, originalnog, teorijski zasnovanog i relevantnog, istraživačkog dizajna u oblasti politikologije religije.

Ishodi učenja (stečena znanja)

Glavni ishod ovog predmeta jeste osposobljavanje polaznika za samostalan naučno-istraživački rad u oblasti politikologije religije. Polaznici će biti upoznati sa relevantnim teorijskim raspravama i paradigmama u oblasti, različitim metodološkim pristupima, i biće osposobljeni za pripremu i izradu relevantnog istraživačkog dizajna u oblasti politikologije religije.

Sadržaj teorijske nastave

Uvodne napomene; Religija i politika u XX i XXI veku: uporedna perspektiva; Kako istraživati uticaj religije na politiku?; Teza o sekularizaciji; Konceptualni i teorijski pristupi u istraživanju religije i politike; Istraživanje religije u javnoj sferi; Verska pripadnost i političke preferencije; Političko ponašanje verskih aktera; Političke institucije i religija; Crkva i država u uporednoj perspektivi; Religija i demokratija; Religija, nasilje i konflikti; Uloga religije u građenju mira; Religija i politička mobilizacija; Religija u međunarodnim odnosima; Religijski fundamentalizam i ekstremizam;

1. Miroljub Jevtić, Political Science and Religion, Politics and Religion Journal, Vol. 1, No. 1, 2007, pp. 59-69

2. Christian Smith, Religion: What It Is, How It Works, and Why It Matters, Princeton University Press, 2017

3. Routledge Handbook of Research Methods in the Study of Religion, Michael Stausberg & Steven Engler (eds.), Routledge, London & New York, 2011

4. Kenneth D. Wald, Adam Silverman, Kevin Fridy, Making Sense of Religion in Political Life, Annual Review of Political Science, Vol. 8, 2005, pp. 121-141

5. Corwin Smidt, Lyman A. Kellstedt, James L. Guth, “The Role of Religion in American Politics: Explanatory Theories and Associated Analytical and Measurement Issues”, in: The Oxford Handbook of Religion and American Politics, Corwin E. Smidt Lyman A. Kellstedt, and James L. Guth (eds), Oxford University Press, 2009

6. Paul Djupe, Brian R. Calfano, God Talk: Experimenting with the Religious Causes of Public Opinion, Temple University Press, 2014

7. Laura Olson, The Essentiality of ‘Culture’ in the Study of Religion, Journal for the Scientific Study of Religion, Vol. 50, 2011, pp. 639-653

8. Jonathan Fox, Introduction to Religion and Politics, Theory and Practice, Routledge Studies in Religion and Politics, 2013

9. Jose Casanova, Public Religions in the Modern World, University of Chicago Press, 1994; Monica D. Toft, Daniel Philpott and Timothy Shah, God’s Century: Resurgence of Religion and Global Politics, W.W. Norton & Company, 2011

10. Daniel Philpott, Explaining the Political Ambivalence of Religion, American Political Science Review, Vol. 101, 2007, pp. 505-525

11. Anthony Gill, Rendering unto Caesar? Religious Competition and Catholic Political Strategy, American Journal of Political Science, Vol. 38, 1994, pp. 403-425

12. Peter L. Berger, “The Desecularization of the World: A Global Overview”, in: The Desecularization of the World: Resurgent Religion and World Politics, Peter L. Berger (ed.), Washington, DC: Ethics and Public Policy Center, 1999

13. Anthony Gill, Religion and Comparative Politics, Annual Review of Political Science, Vol. 4, 2001, pp. 117-138

14. Alfred Stepan, Religion, Democracy, and the ‘Twin Toleration’, Journal of Democracy, Vol. 11, No. 4, 2000, pp. 37-57

15. Marko Veković, Democratization in Christian Orthodox Europe: Comparing Greece, Serbia and Russia, Routledge, London & New York, 2020

16. Samuel P. Huntington, The Third Wave: Democratization in the later 20th Century, University of Oklahoma Press, 1993

17. Gabriel Almond, R. Scott Appleby, Emmanuel Sivan, Strong Religion: The Rise of Fundamentalism Around the Globe, The University of Chicago Press, 2003

18. Semjuel Hantington, Sukob civilizacija i preoblikovanje svetskog poretka, CID, Podgorica, 2004

Nastava se izvodi u formi predavanja, analize tekstova, seminarskih rasprava i studentskih prezentacija