Vladavina prava na univerzalnom i regionalnom planu

Ciljevi izučavanja predmeta

Cilj predmeta je izučavanje primene i razvoja načela vladavine prava u procesu regionalnih i
globalnih integracija. Osim toga, cilj je i produbljivanje poznavanja normativnog poretka i
doktrine u oblasti pravnog regulisanja zajedničkih javnih politika u Evropskoj uniji,
međunarodnim organizacijama i partikularnim režimima različitih vrsta i domena primena.
Studenti ovim stiču znanja i sposobnosti za samostalan naučnoistraživački rad u ovim oblastima i
mogućnost ovladavanja specifičnim veštinama neophodnim za praktično delovanje.

Ishodi učenja (stečena znanja)

Savladavanje materije koja se izučava u okviru predmeta treba da kod studenata razvije znanje,
veštine, sposobnosti i kompetencije da: samostalno rešavaju praktične i teorijske probleme
vezane za vladavinu prava na međunarodnom i regionalnom planu, organizuju i ostvaruju razvojna i
naučna istraživanja; uključe se u međunarodne naučne projekte; kritički posmatraju postojeće
mehanizme delovanja vladavine prava i prate i predviđaju dalje pravce razvoja; komuniciraju na
profesionalnom nivou u saopštavanju naučno-istraživačkih rezultata na naučnim konferencijama,
objavljuju u naučnim časopisima; doprinose razvoju naučnih disciplina međunarodno javno,
međunarodno privatno i privredno pravo, međunarodne organizacije. Savladavanje materije
proishodi temeljnim poznavanjem normativnog okvira i teorijske misli ovim oblastima znanja, kao i
sposobnošću za povezivanje usvojenih znanja sa dostignućima iz srodnih oblasti.

Sadržaj teorijske nastave

Vladavina prava: koncept, istorijsko značenje, domen primene i normativno dejstvo; Poreklo ideje
vladavine prava – koncept upravljanja unutrašnjim procesom integracije (država kao politička
zajednica); Pravna pravila i običaji kao referentni okvir međunarodne politike; Evropska unija i
vladavina prava: konstitucionalizacija ugovornih načela i normi; Evropska unija i vladavina
prava: materijalni domen primene; Evropska unija i vladavina prava: domašaj pravosudne kontrole
(nadležnost, aktivna i pasivna legitimacija); Ostala iskustva regionalnih integracija iz ugla
vladavine prava; Proces pretvaranje međunarodnog prava u univerzalno pravo – ideje, teorije,
praksa; Vladavina prava na univerzalnom nivou: Ujedinjene nacije i vladavina prava; Vladavina
prava: pravnostvaralački proces, implementacija i pravosudna kontrola; Vladavina prava i
partikularni međunarodni režimi: partikularizacija v. univerzalizacija; Vladavina prava u
poslovnim odnosima: zaštita inostranih ulaganja, konkurencije i intelektualne svojine;
Nastajanje univerzalnog poretka u duhu vladavine prava – otvoreni proces razrešenja odnosa između
prava i sile

1. Nollkaemper, A., National Court and the International Rule of Law, Oxford University Press, 2011

2. McCorquodale, The Rule of law in international and comparative context, 2010

3. Brownlie, J, The rule of law in international a affaires, Martinus Nijhoff Publisher 1998

4. Piana, D, Judicial Accountabilities in the new Europe: From Rule of Law to Quality of Justice, 2010, ASHGATE

5. Bulmer, S, Lequesne, C, The Member States of European Union, 2013, Oxford University Press

6. Bogdandy, A. von, Bast, J, Principles of European Constitutional Law

7. Habermas, J., The Crisis of the European Union: A Response, 2012, Polity Press

Predavanja, studijski istraživački rad, esej, studija slučaja, simulacija, konsultacije