Američka meka moć

Ciljevi izučavanja predmeta

Cilj predmeta je da se studenti upoznaju sa fenomenom i značajem meke moći i sa osnovama američke javne diplomatije u 20. veku i na početku 21. veka, kao i sa njenim mehanizmima i dometima. Tokom kursa, studenti treba da usvoje znanja, da analiziraju i kritički promišljaju kako je uz pomoć upotrebe meke moći Amerika izarasla u vodeću silu 20. veka i da shvate na koji način je Amerika stvarala pozitivnu sliku o sebi, i svojoj politici u 20. i na početku 21. veka. Istorijski i teorijski pregled upotrebe američke meke moći će studentima omigućiti da razumeju ne samo prošlost, nego i savremene društvene i političke prakse.

Ishodi učenja (stečena znanja)

Osposobljenost za razumevanje, kritičku analizu i samostalno opisivanje osnovnih problema, procesa i pojava vezanih za američku meku moć u 20. i 21. veku na faktografskom, konceptualnom i problemskom nivou. Na kraju kursa se očekuje da studenti razumeju povezanost javne diplomatije, politike i kulture i da shvate njihovu ulogu u međunarodnim odnosima.

Sadržaj teorijske nastave

Kurs se bavi značajem meke moći i preispitivanjem uticaja američke javne diplomatije na međunarodne odnose. U okviru kursa, studenti će biti upoznati sa teorijom i značajem meke moći i javne i kulturne diplomatije, kao i sa primerima korišćenja meke moći u 20. veku, i na početku 21. veka. Nastava će obuhvatiti sledeća predavanja/teme: 1. Meka moć (soft power), javna diplomatija (public diplomacy) i kulturna diplomatija (cultural diplomacy) i njihova uloga u izrastanju Amerike u vodeću silu 20. veka (uvodno predavanje) 2 . Prvi svetski rat i uspon američke meke moći 3. Američka meka moć u Drugom svetskom ratu 4. Američka meka moć u Hladnom ratu (instrumenti javne diplomatije: USIA,USAID, stipendije) 5. Radio kao sredstvo javne diplomatije: Voice of America, Radio Free Europe, Radio Liberty 6. Holivud i meka moć 7. Muzika kao sredstvo kulturne diplomatije: od džeza do hip-hopa 8. Visoka kultura kao sredstvo kulturne diplomatije (književnost, likovna umetnost, pozorište, klasična muzika, balet) 9. Tehnološka moć kao politička premoć 10. Javna diplomatija u svakodnevnom životu (sajmovi, samoposluge, potrošačko društvo po američkom modelu) 11. Američka javna diplomatija u Jugoslaviji (case-study) 12. Od Pustinjske oluje do rata protiv terora 13. Različiti koncepti meke moći : Amerika, SSSR/Rusija i Kina 14. Budućnost američke meke moći u američkoj spoljnoj politici 15. Rezime kursa

Sadržaj praktične nastave

Teme u okviru praktične nastave će biti obrađene multidisciplinarno, kroz rad na različitim vrstama izvora (film, književnost, muzika, štampa...). Svaka tema/fenomen koja je rađena na teorijskoj nastavi, na
praktičnoj će biti obrađena kroz izvore. Na taj način će se i kroz izvore i kroz relevantnu literatru analizirati ključni fenomeni vezani za meku moć u 20. veku.

1. Arndt, R. T., The First Resort of Kings. American Cultural Diplomacy in the Twentieth Century, Washington: Potomac Books, Inc., 2006

2. Belmonte, L. Selling the American Way. U.S. Propaganda and the Cold War, University of Pennsylvania Press 2008

3. Caute, D, The Dancer Defects: The Struggle for Cultural Supremacy during the Cold War, Oxford University Press, 2003

4. Davenport, L. E., Jazz Diplomacy: Promoting America in the Cold War Era, University Press of Mississippi, 2009

5. De Grazia, V., Irresistible Empire: America’s Advance through the Twentieth Century Europe, Belknap Press, 2005

6. Eschen, P. von, Satchmo Blows Up the World: Jazz Ambassadors Play the Cold War, Harvard University Press, 2006

7. Gienow-Hecht, J. and Schumacher F., (eds), Culture and International History, Berghahn Books, 2003

8. Naj, Džozef S., Budućnost moći, Arhipelag, 2012

9. Nye, J., Soft Power: The Means to Success in World Politics, Public Affairs Press, 2004

10. Nye, Joseph S. Jr., „Public Diplomacy and Soft Power“, The Annals of the American Academy of Political and Social Science, Vol. 616, Public Diplomacy in a Changing World (Mar., 2008), pp. 94-109

11. Nye, Joseph S. Jr., “American Soft Power after Trump”, in: The Soft Power 30: A Global Ranking of Soft Power 2019, Portland, USC Center on Public Diplomacy, pp. 49- 52. https://softpower30.com/wp- content/uploads/2019/10/The-Soft-Power-30-Report-2019-1.pdf (5.3.2020)

12. Parmar, Inderjeet and Cox, Michael (eds.), Soft Power and US Foreign Policy. Theoretical, historical and contemporary perspectives, Routledge, 2010

13. Shaw, T., Hollywood’s Cold War, Edinburgh University Press, 2007

14. Stonor Saunders F., Hladni rat u kulturi. CIA u svetu umetnosti i književnosti, Beograd 2013

15. Vučetić, R., Koka-kola socijalizam. Amerikanizacija jugoslovenske popularne kulture šezdesetoh godina 20. veka, Beograd 2012

16. Vučetić, Radina, „Američka 'javna diplomatija' u Jugoslaviji 50-ih i 60-ih godina XX veka“, Tokovi istorije, 1/2014, str. 75-103

17. Vučetić, Radina, „Američke stipendije u Jugoslaviji 1950-ih i 1960-ih godina“ („US Scholarships in Yugoslavia in the 1950s and 1960s“), Tokovi istorije, 2/2019, str. 135-165

18. Vučetić, Radina, „Uspon i pad američke meke moći u Jugoslaviji i Srbiji“, u: Dragan R. Simić, Dragan Živojinović, Stevan Nedeljković (ur.), Srpsko-američki odnosi: trideset godina od pada Belrinskog zida, Beograd: Fakultet političkih nauka, 2021, 87-95

Predavanja, vežbe, aktivna nastava, panel diskusije, analiza izvora, konsultacije