Demografski procesi i socijalna politika

Ciljevi izučavanja predmeta

Cilj je usvajanje fundamentalnih znanja iz nauke o stanovništvu koja se mogu primeniti u brojnim oblastima ljudske delatnosti, a često su osnov za izučavanja u okviru drugih naučnih disciplina. Prvenstveno obuhvataju demografske procese i strukture stanovništva, u okviru kojih se savladavaju i osnovni pokazatelji, metodi i tehnike koji se koriste u analizi demografskih podataka. Cilj je i usvajanje znanja o aktuelnom demografskom razvitku stanovništva Srbije, kao i osnovnim trendovima i karakteristikama svetskog stanovništva.

Ishodi učenja (stečena znanja)

Ishod učenja je osposobljavanje za samostalnu analizu podataka o demografskim procesima i strukturama stanovništva, kao i dinamici razvoja stanovništva. Za kompetentno korišćenje i interpretaciju demografskih pokazatelja i u okviru drugih naučnih disciplina. Ishod je i osposobljavanje da se povezuju demografski trendovi sa socijalnim i ekonomskim promenama. Kao i sagledavanje demografskog razvitka u Srbiji iz ugla aktuelnog stanja, uzroka i posledica promena u njenoj populaciji, budućih perspektiva i ciljeva i mera politike prema stanovništvu.

Sadržaj teorijske nastave

Uvodno predavanje- demografska istraživanja, demografski metod, izvori podataka o stanovništvu, Značaj stanovništva, Aktuelni trendovi i razvoj stanovništva u prošlosti, Osnovni pokazatelji u demografskoj analizi, Prirodno kretanje stanovništva – rađanje, umiranje, prirodni priraštaj, Smrtnost stanovništva- pokazatelji,analiza,trendovi,Fertilitet stanovništva-pojam, determinante fertiliteta, pokazatelji, analiza, trendovi, Migracije stanovništva–osnovni pojmovi, značaj za populacionu dinamiku, Strukture stanovništva - značaj demografskih struktura, veza demografskih struktura i kretanja stanovništva, starosna i polna struktura, proces demografskog starenja. Projekcije stanovništva - analiza rezultata projekcija stanovništva Srbije, Osnovni izazovi demografskog razvitka stanovništva Srbije, Populaciona politika.

1. Radivojević Biljana (2018), Demografska analiza, Centar za izdavačku delatnost, Ekonomski fakultet, Beograd.

2. Devedžić Mirjana (2006), O prirodnom kretanju stanovništva, Zavod za udžbenike, Beograd.

3. Bobić Mirjana (2007), Demografija i sociologija-veza ili sinteza, Službeni glasnik, Beograd.

4. (dodatna) Strategija podsticanja rađanja, Službeni glasnik (2018), Beograd.

5. (dodatna) Časopis "Stanovništvo"- odgovarajući brojevi, Institut društvenih nauka, Beograd

Predavanja, diskusije, interpretacija rezultata istraživanja, tematske rasprave