Globalna ekonomija: struktura, procesi, akteri

Ciljevi izučavanja predmeta

Cilj je da se studenti upoznaju sa logikom savremene ekonomske globalizacije, evolucijom globalnog trgovinskog sistema, posledicama regionalnih trgovinskih integracija i ulogom Svetske trgovinske organizacije u regulisanju globalnih trgovinskih odnosa. Detaljnije će se izučavati razvoj globalnog monetarnog i finansijskog sistema ali i uloge pojedinaca, nacionalnih država i transnacionalnih kompanija u globalizovanom svetu. Posebna pažnja će biti posvećena unutrašnjim determinantama spoljnoekonomske politike i analizi pojavnih oblika savremenog ekonomskog nacionalizma. Po završetku gradiva koje se odnosi na globalnu strukturu i aktere, biće obrađeni savremeni globalni procesi i problemi, kao što su globalna nejednakost, ekonomski efekti migracija i globalne krize. Na kraju će biti predstavljene osnove digitalne ekonomije i zahtevi i scenarija za reformu sistema globalnog ekonomskog upravljanja.

Ishodi učenja (stečena znanja)

Savladavanjem studijskog programa studenti stiču sledeće predmetno-specifične sposobnosti: temeljno poznavanje i razumevanje globalnih ekonomskih odnosa; analizu delovanja starih i novih aktera u procesima savremene ekonomske globalizacije; praćenje i primenu novina u struci; upotrebu informaciono-komunikacionih tehnologija u ovladavanju znanjima u oblasti globalne ekonomije.
Studenti bi trebalo da mogu sa razumevanjem da čitaju i analiziraju izveštaje i preporuke pojedinih međunarodnih ekonomskih institucija (World Development Report, IMF Survey, World Trade Report, IMF World Economic Outlook, Regional Economic Outlook, WEF Reports i dr) i da kreativno razvijaju sopstvene pristupe analizi savremenih uloga najznačajnijih globalnih aktera, uz nalaženje mogućnosti za poboljšavanje nivoa konkurentnosti srpske privrede i mesta Srbije u regionalnim ekonomskim odnosima i svetskoj privredi.

Sadržaj teorijske nastave

Logika ekonomske globalizacije; Evolucija globalnog trgovinskog sistema; Regionalni trgovinski sporazumi: ekonomske posledice regionalnih integracija; Uloga Svetske trgovinske organizacije i aktuelni problemi u njenom funkcionisanju; Razvoj globalnog monetarnog i finansijskog sistema; Globalna valuta; Pojedinac kao akter: individualistička vizija ekonomije; Nacionalna država i globalizacija; Unutrašnji izvori spoljnoekonomske politike; Ekonomski nacionalizam u globalizovanom svetu; Uloga transnacionalnih kompanija u globalnim ekonomskim odnosima; Globalna nejednakost; Ekonomski efekti migracija; Digitalna ekonomija za globalno doba; Globalne ekonomske krize; Reforma globalnog ekonomskog upravljanja.

Sadržaj praktične nastave

Vežbe, grupne/individualne prezentacije, seminarski rad, prikaz knjige/filma, studijski istraživački rad.

1. (obavezna) Žan Tirol, Ekonomija za opšte dobro, Akademska knjiga, Novi Sad, 2019, poglavlja 1-2, 5-8, 14-15

2. (obavezna) John Ravenhill (ed.), Global Political Economy, Oxford University Press, 2011, Ch. 3-11.

3. (obavezna) Džordž Akerlof, Robert Šiler, Životni duh, Službeni glasnik, Beograd, 2010, poglavlja 1-4

4. (obavezna) Toma Piketi, Ekonomija nejednakosti, Karpos, Loznica, 2018, poglavlje 1

5. (obavezna) Carlo Monticcelli, Reforming Global Economic Governance: An Unsettled Order, Routledge, 2019, Ch. 1-2

6. (obavezna) Eric Helleiner, The Diversity of Economic Nationalism, New Political Economy, 26:2, 2021, pp. 229-238

7. (obavezna) Alex Nowrasteh, Benjamin Powell, Wretched Refuse? Cambridge University Press, 2021, Ch. 1-4

8. (obavezna) Aleksandar Milošević, Dragan Živojinović, Mi u dolar (ne) verujemo: posledice smanjenja globalne uloge dolara po ukupnu moć Sjedinjenih Američkih Država, Godišnjak Fakulteta političkih nauka, 7:9, Beograd, 2013, str. 81-99

9. (dopunska) Pol Krugman, Međunarodna ekonomija – teorija i politika, Datastatus, Beograd, 2010

10. (dopunska) Branko Milanović, Globalna nejednakost: novi pristup za doba globalizacije, Akademska knjiga, Novi Sad, 2016

11. (dopunska) Karmen R. Rajnhart, Kenet S. Rogof, Ovog puta je drugačije: osam vekova finansijske nerazboritosti, Službeni glasnik, Beograd, 2011

12. (dopunska) James Gerber, International Economics, Pearson Education, 2010

13. (dopunska) Jeffry A. Frieden, Global Capitalism, W. W. Norton & Company, 2020

14. (dopunska) Abhijit V. Banerjee, Esther Duflo, Good Economics for Hard Times, PublicAffairs, 2019

15. (dopunska) Dani Rodrik, Straight Talk on Trade, Princeton University Press, 2017;

16. (dopunska) Douglas A. Irwin, Free Trade Under Fire, Princeton University Press, 2020

17. (dopunska) Matthew C. Klein, Michael Pettis, Trade Wars Are Class Wars: How Rising Inequality Distorts the Global Economy and Threatens International Peace, Yale University Press, 2020

18. (dopunska) Benjamin Cohen, Currency Power: Understanding Monetary Rivalry, Princeton University Press, 2015

19. (dopunska) Barry Eichengreen, Globalizing Capital: A History of the International Monetary System, Princeton University Press, 2019

20. (dopunska) Barry Eichengreen, The Populist Temptation: Economic Grievance and Political Reaction in the Modern Era, Oxford University Press, 2018

21. (dopunska) Richard Baldwin, The Globotics Upheaval: Globalization, Robotics, and the Future of Work, Oxford University Press, 2019

Predavanja, vežbe, prikaz knjige, prezentacije, pisani rad