Izgradnja institucija na Zapadnom Balkanu

Ciljevi izučavanja predmeta

Osnovni cilj predmeta je istraživanje procesa izgradnje institucija na prostoru Zapadnog Balkana koji podrazumeva teorijski prikaz razvoja institucija sistema, analizu kroz studije slučaja i komparativne studije. Predmet se zasniva na analizi razvoja institucija izvršne i zakonodavne vlasti, političkih partija i izbora, civilnog društva i mehanizama kontrole vlasti. Cilj predmeta je da studenti steknu znanja o institucionalnim i sociostrukturnim faktorima uticaja na izgradnju institucija na Zapadnom Balkanu u kontekstu novih demokratija, etnički podeljenih društava, usaglašavanja institucija sa evropskim okvirima i savremenih izazova krize demokratije i porasta populizma.

Ishodi učenja (stečena znanja)

Predmet doprinosi da studenti master akademskih studija steknu znanja o procesu izgradnje institucija na Zapadnom Balkanu što otvara niz tema o savremenim izazovima sa kojima se susreću države i društva navedenog regiona, kao i analizu mehanizama koje su razvili sistemi a koji bitno utiču na demokratske kapacitete. Studenti će steći znanja potrebna za analizu pojedinačnih studija slučaja, kao i znanja važna za komparativna istraživanja insitutucija na Zapadnom Balkanu. Ishod predmeta će biti znanja koja će studentima dati mogućnosti za nove analize i istraživanja u državama i društvima Zapadnog Balkana utemeljena na teorijskim i praktičnim znanjima.

Sadržaj teorijske nastave

Izgradnja institucija – uvod; Izgradnja države i demokratizacija; Reforma institucija u kontekstu EU integracija; Struktura vlasti – odnos zakonodavne i izvršne vlasti; Razvoj partijskog sistema i unutarpartijska demokratija u zemljama Zapadnog Balkana; Izbori i izborne reforme; Demokratizacija i uloga civilnog društva; Mehanizmi kontrole vlasti; Procesi decentralizacije i dekoncentracije vlasti; Demokratski otpori autoritarnim tendencijama; Konsocijativni elementi u etnički podeljenim društvima; Uspon populizma i kriza demokratije;

Sadržaj praktične nastave

Efikasnost institucija u Dejtonskom okviru: studija slučaja Bosne i Hercegovine; Međunarodna izgradnja institucija na Kosovu*; Putanje državnosti i identiteta u institucionalnom dizajnu u Crnoj Gori; Ograničeni dometi reformi institucija u Albaniji; Razvoj demokratskih institucija u Srbiji; Severna Makedonija u okvirima Ohridskog sporazuma, Politički procesi u Hrvatskoj pristupanjem u EU – evropeizacija nasuprot balkanizaciji.

1. Florian Bieber, Uspon autoritarizma na Zapadnom Balkanu, Biblioteka XX vek, 2020.

2. Soeren Keil, State-building in the Western Balkans European Approaches to Democratization, Routledge, 2014.

3. Lenard Cohen and John Lampe, Embracing Democracy in the Western Balkans: From Postconflict Struggles toward European Integration, Woodrow Wilson Center, Johns Hopkins University Press, 2011.

4. Rosa Balfour and Corina Stratular, The Democratic Transformation of the Balkans, European Policy Centre, Brussels, 2011.

5. Slaviša Orlović (ur.), Demokratske performanse parlamenata Srbije, Bosne i Hercegovine i Crne Gore, Univerzitet u Beogradu – Fakultet političkih nauka (Centar za demokratiju) Sarajevski otvoreni centar Fakultet političkih nauka – Univerzitet Crne Gore, 2012.

6. Danijela Dolenec, Democratic institutions and autoritarian rule in Southeast Europe, ECPR Press University of Essex, Colchester, 2013.

7. Tanja A. Börzel , Sonja Grimm, Building Good (Enough) Governance in Postconflict Societies & Areas of Limited Statehood: The European Union & the Western Balkans, Daedalus (2018) 147 (1): 116–127.

8. Slaviša Orlović, Consociational experiments in the Western Balkans: Bosnia and Herzegovina and Macedonia. New Balkan Politics, issue 17, 29-50.

9. Vera Stojarová & Peter Emerson (Eds.). (2010). Party Politics in the Western Balkans. London: Routledge.

10. Despot Kovačević, „Uticaj potpunih i parcijalnih društvenih rascepa na partijske sisteme – uporedna analiza zemalja bivše SFRJ“, Sociologija, Beograd: Sociološko naučno društvo Srbije, Institut za sociološka istraživanja Filozofskog fakulteta, 3/2020, Vol. LXII (2020), N° 3, str. 354-377;

11. Despot Kovačević, „Destabilizacija partijskih sistema i porast populizma u zemljama bivše SFRJ“, Srpska politička misao, Beograd: Institut za političke studije, 1/2020, XXVII Vol. 67, str. 129-152.

/