Politička etika i javna administracija

Ciljevi izučavanja predmeta

Predmet pripada grani primenjene etike i bavi se proučavanjem primene etičkog prosuđivanja u oblasti javne aministracije. Osnovni cilj predmeta je da studentima pruži aktuelan i relevantan korpus znanja, veština, kompetencija i analitičkih alata za samostalno i kritičko razmatranje pitanja o odnosu etičkih normi i političkog delovanja, posebno u kontekstu položaja i uloge koju javna administracija ima u postojećim demokratskim društvima. Studenti će biti upućeni u stanje savremenih teorijskih sporova u kojima se sa etičkog stanovišta propituju kako kvalitet „ljudskog materijala“, odnosno integritet javnih delatnika, tako i postupak odabira, kreiranja i sprovođenja javnih politika i njihove moralne implikacije.

Ishodi učenja (stečena znanja)

Očekuje se da na kraju kursa studenti budu u mogućnosti da: prepoznaju, razumeju i tumače osnovne pojmove, probleme i sporove političke etike; identifikuju specifične tačke preplitanja, suprostavljanja i međuzavisnosti etičkog rasuđivanja i političkog delovanja; kritički sagledavaju i vrednuju normativne argumente unutar savremenih etičkih rasprava, kao i da sami razviju strukturu argumenta; kvalifikovano diskutuju o etičkim konskvencama javnih politika; te da umeju da tako stečena znanja i kompetencije upotrebe u analizi procesa odlučivanja u oblasti javne administracije.

Sadržaj teorijske nastave

Osnovni pojmovi, sporovi i problemi političke etike: konsekvencijalistička i deontološka etika; Laž, obmanjivanje i dvoličnost: dilema „prljavih ruku“ u javnoj službi; Moralni integritet, iskrenost i poštenje; Individualna, kolektivna, organizacijska i politička odgovornost javnih službenika; Paternalizam, dobrobit pojedinca i sloboda; Preraspodela dohotka i bogatstva; Diskriminacija, protekcija i afirmativna akcija; Zahtev nepristrasnosti i problem posebnih odnosa; Privatni život službenika i interes javnosti; Etika zaaštite ličnih podataka građana; Napredovanje u javnoj administraciji i meritokratski princip zasluge; Lični interes i javno dobro; Moralnost slobodnog tržišta: može li se novcem sve kupiti?; Da li je moralno ubiti i dati život za domovinu? Etičke granice patriotizma; Profesionalna etika za javnu administraciju.

Sadržaj praktične nastave

/

1. (obavezna) Denis F. Tompson, Politička etika i javna služba, Službeni glasnik, Beograd, 2007

2. (obavezna) Džozef Raz, Etika u javnom domenu, CID, Podgorica, 2005

3. (obavezna) Majkl Volcer, Moral i prljave ruke, Albatros plus, Beograd, 2010

4. (obavezna) Igor Primorac (prir.), Moral i politika, Kruzak, Zagreb, 2011

5. (preporučena) Bernard Vilijams, Etika i granice filozofije, Plato, Beograd, 2007

6. (preporučena) Džon Meki, Etika, Plato, Beograd, 2004

7. (preporučena) Piter Singer (prir.), Uvod u etiku, Izdavačka knjižarnica Zorana Stojanovića, Sremski Karlovci - Novi Sad, 2004

8. (preporučena) Petar Bojanić, Predrag Krstić (prir.), Odgovornost: individualna i kolektivna, Službeni glasnik, Beograd, 2008

9. (preporučena) Marta Nusbaum, Džošua Koen (ur.), Za ljubav domovine, Biblioteka XX vek, Beograd, 1999

10. (preporučena) Imanuel Kant, Bendžamen Konstan, Pravo na laganje, Službeni glasnik, Beograd, 2008

11. (preporučena) Toma Piketi, Ekonomija nejednakosti, Karpos, Beograd, 2018

12. (preporučena) Michael J. Sandel, The Tyranny of Merit: What`s Become of The Common Good, Farrar, Straus and Giroux, New York, 2020

13. (preporučena) Michael J. Sandel, What Money Can`t Buy: The Moral Limits of Markets, Straus and Giroux, New York, 2012

14. (preporučena) Bernard Williams, “Persons, Character and Morality”, Moral Luck (Cambridge: Cambridge University Press, 1982), pp.1- 19

15. (preporučena) Bernard Williams, “Truth, Politics, and Self-Deception”, In the beginning was the deed (Princeton: Princeton University Press, 2005), p. 154-164

Predavanja, vežbe, seminarski radovi (eseji), konsultacije, power-point
prezentacije