Političke stranke u EU

Ciljevi izučavanja predmeta

Političke stranke su jedan od najvažnijih aktera, kako u političkoj agendi tako i unutar političkog sistema Evropske unije. Zato ih veliki broj autora prepoznaje kao jednu od najznačajnijih karika unutar složenog sistema odlučivanja i upravljanja unutar EU. Poslednje izmene u postupku nominacije za predsednika Evropske komisije dodatno naglašavaju ulogu političkih stranaka, posebno evropartija. Ovaj predmet se, pored istorijskog osvrta, bavi istraživanjem savremenog razvoja u stranačkoj politici u EU. Pored toga što nudi uvid u neke od osnovnih koncepata, ovaj predmet otvara i mnogo kompleksnije teme vezane za istraživanje političkih stranaka, kako nacionalnih tako i onih na evropskom nivou. Posebna pažnja je posvećena delovanju stranačkih grupacija unutar Evropskog parlamenta. Imajući u vidu da je Srbija zemlja kandidat za ulazak u EU, predmet će se osim odnosom srpskih političkih stranaka i evrostranaka, baviti i pitanjem evropeizacije nacionalnih stranaka.

Ishodi učenja (stečena znanja)

Ovaj predmet omogućiće studentima sticanje znanja o poreklu i razvoju političkih stranaka na evropskom nivou, kao i o međusobnom odnosu nacionalnih i evropskih stranaka. Stečeno znanje doprineće sposobnosti studenata da kritički procenjuju ulogu političkih stranaka (nacionalnih i evrostranaka) u EU, i posebno njihov uticaj na proces politizacije. Pored toga, studenti će biti u stanju da bolje razumeju uticaj procesa evropeizacije na političke stranke, kako članica EU tako i zemalja kandidata za članstvo.

Sadržaj teorijske nastave

● Političke stranke i EU: nivoi organizovanja
● Poreklo političkih stranaka na evropskom nivou
● Političke stranke na nivou EU – ugovorni okvir delovanja
● Evrostranke – ideološki kontekst
● Uloga partijskih grupacija u Evropskom parlamentu i odnos sa nacionalnim i evropartijama
● Izgledi za izgradnju transnacionalnog partijskog sistema
● Pitanja političkog predstavljanja i upravljanja
● Političke stranke na nivou EU i politizacija
● Evropeizacija političkih stranaka – iskustva država kandidata
● Političke stranke i kriza Evropske unije

1. Zoran Čupić, „Političke stranke u Evropskoj uniji“, Zavod za udžbenike, Beograd, 2018

2. Müller-Rommel Ferdinand and Fernando Casal Bertoa (eds.) Party Politics and Democracy in Europe-Essays in honour of Peter Mair, Routledge, London, 2016.

3. Luciano Bardi, Edoardo Bressanelli, Enrico Calossi, Wojciech Gagatek, Peter Mair, Eugenio Pizzimenti, How to Create a Transnational Party System, European Parliament, 2010,

4. Europarties After Enlargement: Organization, Ideology and Competition, Palgrave, 2014

5. Hix Simon and Christopher Lord, “Political Parties in the European Union”, Macmillan Press Ltd. London, 1997

predavanja, vežbe, diskusije, konsultacije