Privredni sistem SAD

Ciljevi izučavanja predmeta

Cilj kursa je da se studentima predstavi ekonomska istorija SAD, počev od sredine 19. veka (doba reunifikacije), tj. od Građanskog rata, preko „zlatnog doba“ (u drugoj polovini 19. veka), borbe protiv monopola, Velike ekonomske krize, prosperiteta posle Drugog svetskog rata do 1973. i nove ekonomije krajem 20. i u prvim decenijama 21. veka. Po završetku istorijskog pregleda ekonomskih događanja, obrađuju se najvažnije oblasti ekonomske politike – monetarna, fiskalna, spoljnotrgovinska i socijalna. Posebna pažnja će biti posvećena ekonomskoj nejednakosti u SAD ali i savremenoj vezi novca i političkih procesa. Na kraju će biti analizirani uzroci krize hipotekarnog duga iz 2007. godine koja je prerasla u svetsku ekonomsku krizu ali i ekonomske posledice delovanja administracije Donalda Trampa.

Ishodi učenja (stečena znanja)

Očekuje se da će po završetku kursa studenti biti osposobljeni da analiziraju i ocenjuju tekuću ekonomsku politiku SAD i uticaj koji američka privreda ima na kretanja u svetskoj privredi i međunarodnim ekonomskim i političkim odnosima. Istovremeno, razumevanjem funkcionisanja privrednog sistema SAD studenti će biti u mogućnosti da ocenjuju tendencije u unutrašnjim socijalno-političkim tokovima savremenog američkog društva.

Sadržaj teorijske nastave

Ekonomske i istorijske perspektive u periodu 1860-1920 (Građanski rat, rekonstrukcija 1860-ih i zlatno doba 1870-1890; Progresivna era, borba protiv monopola; Fordistički model ekonomskog razvoja); „Lude dvadesete“ i Velika ekonomska kriza. Posleratni prosperitet 1945-1973; Stagflacija 1970-ih i deregulacija 1974-1992; Nova ekonomija – poslednja dekada 20. i početak 21. veka; Monetarna politika i Sistem federalnih rezervi; Finansijsko tržište, berze NY Stock Exchange i Nasdaq; Fiskalna politika; Spoljnotrgovinska politika SAD i regionalne integracije – NAFTA (USMCA), APEC. Trgovinski odnosi SAD sa najznačajnijim partnerima; Socijalna politika SAD; „Obamaker“; Unutrašnja nejednakost u SAD; Lobiranje: veza novca i politike u SAD; Kriza hipotekarnog duga iz 2007. godine. Ekonomske posledice delovanja administracije Donalda Trampa.

Sadržaj praktične nastave

Predavanja, vežbe, diskusije, prikaz knjige/filma, individualne prezentacije, seminarski rad, studijski istraživački rad.

1. (osnovna) Joel W. Johnson, Political Economy of the United States, Routledge, 2018

2. (osnovna) Michael Lind, Land of Promise, Harper, New York, 2012, Ch. 9-17

3. (osnovna) Vittorio Valli, The American Economy from Roosevelt to Trump, Palgrave Macmillan, 2018, Ch. 2, 4, 9-11

4. (osnovna) Angus Deaton, The Great Escape: Health, Wealth and Origins of Inequality, Princeton University Press, 2013, Ch. 5

5. (osnovna) Thomas Philippon, The Great Reversal: How America Gave Up on Free Markets, The Belknap Press, 2019, Ch. 9-10

6. (dopunska) Jonathan Levy, Ages of American Capitalism: A History of the United States, Random House, 2021

7. (dopunska) Economic Report of the President, dostupno na https://www.govinfo.gov/app/collection/erp/2020

8. (dopunska) Gary M. Walton, Hugh Rockoff, History of the American Economy, South Western Cengage Learning, Mason (OH), 2010

9. (dopunska) Robert J. Gordon, The Rise and Fall of American Growth, Princeton University Press, 2017

10. (dopunska) Bhu Srinivasan, Americana: A 400-Year History of American Capitalism, Penguin Books, 2017

11. (dopunska) Douglas Irwin, Clashing Over Commerce: A History of the U.S. Trade Policy, University of Chicago Press, 2017

12. (dopunska) Jeffrey A. Frankel, Peter R. Orszag (eds.), American Economic Policy in the 1990s, MIT Press, Cambridge, 2002

13. (dopunska) Leo Panitch, Martijn Konings (eds.), American Economy and the Political Economy of Global Finance, Palgrave Macmillan, Basingstoke, 2008

14. (dopunska) I. M. Destler, American Trade Politics, Institute for International Economics, Washington, 2005

15. (dopunska) Joseph Stiglitz, The Roaring Nineties: A New History of the World's Most Prosperous Decade, W.W. Norton & Company, Inc, 2004

16. (dopunska) Aleksandar Milošević, Rast nejednakosti dohotka u SAD: uzroci i posledice, u Jelena Vidojević, Aleksandar Milošević i Natalija Perišić (ur), Izazovi globalizacije: siromaštvo i nejednakosti, FPN, 2015, str. 93-114

17. (dopunska) John Steele Gordon, An Empire of Wealth: The Epic History of American Economic Power, New York: HarperCollins, 2004

Predavanja, vežbe, individualne prezentacije, prikaz knjige/filma, studijski istraživački rad.