Religija i socijalna politika

Ciljevi izučavanja predmeta

Cilj predmeta je sticanje znanja o religijskim učenjima, odnosno vrednostima i ciljevima koje ona zagovaraju u vezi sa društvenom redistribucijom blagostanja, kao i njihovoj ulozi u procesu oblikovanja socijalne politike u različitim kontekstima. Iz perspektive socijalne politike, sagledava se odnos religijskih učenja prema etičkim pitanjima relevantnim za socijalno blagostanje u društvu (pravda, sloboda, solidarnost i dr), kao i odnos ovih učenja prema organizaciji društvene i političke zajednice u proizvodnji društvenog blagostanja. Uticaj religijskih perspektiva na oblikovanje teorije i prakse socijalne politike preispituje se najpre kroz socijalne vrednosti religija povezane sa oblastima socijalne politike: zaštita siromašnih, zdravlje, obrazovanje, podrška porodicama sa decom i drugo, potom i kroz delovanje religijskih organizacija na promovisanju ovih socijalnih vrednosti u socijalno-političkoj praksi.

Ishodi učenja (stečena znanja)

1) Razumevanje osnovnih religijskih učenja, kao preduslova za razumevanje njihovih uticaja na oblikovanje socijalne politike; 2) Razumevanje i poređenje različitih religijskih perspektiva sa aspekata socijalnih vrednosti, odnosa prema socijalnim problemima i socijalnom razvoju, kao i načinima postizanja socijalnog blagostanja kroz promenljive odnose socijalne odgovornosti države i religijskih organizacija; 3) Analiza religijskih organizacija kao aktera socijalne sigurnosti, njihove društvene uloge u usmeravanju javnog diskursa u odnosu na pitanja iz oblasti socijalne politike, kao i delovanja u obezbeđivanju socijalnog blagostanja građanima u istorijskom i savremenom kontekstu.

Sadržaj teorijske nastave

1. Osnovni pojmovi: religija, socijalno, politika, socijalna politika; 2. Odnos religije i socijalne politike. 3. Predreligiozni period i nastanak religija; Socijalna uslovljenost nastanka religija; Religijske vrednosti u funkciji socijalnog života; Religijske norme i društveni život; 4. Socijalne vrednosti u staroegipatskoj religiji; 5. Religijske vrednosti i socijalna politika – socijalne vrednosti hrišćanstva; 6. Religijske vrednosti i socijalna politika – socijalne vrednosti judaizma i islama; 7. Socijalne vrednosti u hinduizmu, budizmu i konfučijanstvu; 8. Socijalne vrednosti taoizma, sikizma i šinta; 9. Religijsko milosrđe i sekularna solidarnost; 10. Socijalno delovanje verskih organizacija u istorijskom i savremenom kontekstu; 11. Organizacije zasnovane na veri i pružanje socijalnih usluga; 12. Religija i socijalna politika u Srbiji.

Sadržaj praktične nastave

Grupni rad sa studentima na poređenju i analizi uticaja različitih religijskih perspektiva na karakteristike socijalne politike u različitim istorijskim, kulturnim i političkim kontekstima.

1. (osnovna) Kočović, D. (2010). Religijska učenja: socijalne vrednosti religijskih učenja. Beograd: Fakultet političkih nauka. (str. 11-246)

2. (osnovna) Mihajlović Babić, S. (u pripremi). Koncepti i perspektive za razumevanje i oblikovanje socijalne politike. Beograd: Fakultet političkih nauka (poglavlje 9)

3. (dopunska) Petričković, M. (2012). Međureligijsko sporazumijevanje u korijenima etike. Media, culture and public relations, 3(1): 4-12

4. (dopunska) Kočović, D. (2011). Uticaj religije na socijalnu politiku u Evropskoj uniji. Srpska politička misao, 3/2011, god. 18. vol. 33, str. 267-288

5. (dopunska) Manuel, P., Glatzer, M. (2019). Faith-Based Organizations and Social Welfare: Associational Life and Religion in Contemporary Western Europe. Cham: Palgrave Macmillan

6. (dopunska) Kersbergen, K., Manow, F. (2009). Religion, Class Coalitions and Welfare States. Cambridge: Cambridge University Press

7. (dopunska) Manuel, P., Glatzer, M. (2020). Faith-Based Organizations and Social Welfare: Associational Life and Religion in Contemporary Eastern Europe. Cham: Palgrave Macmillan

8. (dopunska) Gocmen, I. (2013). The Role of Faith-Based Organizations in Social Welfare Systems: A comparison of France, Germany, Sweden, and the United Kingdom. Nonprofit and Voluntary Sector Quarterly, 42(3): 495- 516

9. (dopunska) Jawad, R. (2012). Religion, Social Welfare and Social Policy in the UK: Historical, Theoretical and Policy Perspectives. Social Policy and Society, 11(4): 553-564

Predavanja i vežbe