Srpsko-američki odnosi

Ciljevi izučavanja predmeta

Osnovni cilj predmeta je da se studenti upoznaju sa istorijatom odnosa između Sjedinjenih Američkih Država i Srbije, od priprema za uspostavljanja diplomatskih odnosa krajem šezdesetih godina devetnaestog veka, pa do najnovijih dešavanja. Takođe, cilj je da se studenti osposobe za razumevanje različitih događaja i faza u srpsko-američkim odnosima, kao što su saveznišvo Srbije i SAD u vreme dva svetska rata, složeno partnerstvo u vreme Hladnog rata, te odnosi Sjedinjenih Američkih Država i Srbije u vreme jugoslovenske krize i bombardovanja SRJ iz 1999. godine. Na kraju, cilj predmeta je osposobljavanje studenata da razumeju konstantne i promenljive činioce u bilateralnim odnosima naše zemlje sa SAD, odnosno da budu u stanju da samostalno analiziraju aktuelne odnose i ispravno ih tumače.

Ishodi učenja (stečena znanja)

Slušaoci ovog predmeta će steći produbljena znanja o odnosima između Sjedinjenih Američlkih Država i Srbije od uspostavljanja diplomatskih odnosa do danas. Pohađanjem nastave iz ovog predmeta studenti će biti osposobljeni da razumeju obrasce i izvrše dubinsku analizu odnosa između Srbije i najmoćnije zemlje sveta od devetnaestog veka do danas, što će im umnogome pomoći u razumevanju današnjih i budućih pravaca srpske spoljne politike u odnosima s najmoćnijom silom u svetu.

Sadržaj teorijske nastave

Od prvih službenih kontakata do uspostavljanja diplomatskih odnosa Srbije i SAD; Odnosi Srbije i SAD krajem 19. i početkom 20. veka; Srbija i SAD u Prvom svetskom ratu; Srpsko-američki odnosi između dva svetska rata; Srbija i SAD u Drugom svetskom ratu; Od ”najlojalnijeg sovjetskog satelita” do ”održavanja Tita na površini”; Odnosi Srbije i SAD pedesetih i šezdesetih godina 20. veka; Odnosi Srbije i SAD sedamdesetih i osamdesetih godina 20. veka; Amerika i jugoslovenska kriza; Sjedinjene Američke Države, Dejton i kraj rata u bivšoj Jugoslaviji; Amerika i bombardovanje SRJ 1999. godine; Srpsko-američki odnosi posle 5. oktobra 2000. godine; Odnosi Srbije i SAD posle 17. februara 2008. godine; Perspektive odnosa Srbije i SAD: između saradnje i nesporazuma.

Sadržaj praktične nastave

U okviru praktične nastave biće vođena produbljena diskusija o celini srpsko-američkih odnosa. Na taj način ćemo, pored rada na uvećanju rezervoara znanja studenata, raditi na njihovim komunikacionim veštinama, i javnom nastupu. Koristićemo metod studije slučaja kako bismo ukazali na značaj primene stečenih znanja iz ovog predmeta i time osposobljavati studente za rad u dinamičnom poslovnom okruženju. Takođe, simulacije ćemo korisititi kako bi studenti bili u stanju da se smeste ”u cipele drugih”, razumeju njihove pozicije i jačaju vlastitu argumentaciju.

1. (obavezna) Dragan R. Simić, „Američko - srpski odnosi“, odrednica u: Srpska enciklopedija, Srpska akademija nauka i umetnosti i Matica srpska, Zavod za udžbenike, Beograd, 2010, str. 185-190

2. (obavezna) Dragoljub R. Živojinović, „Uspostavljanje diplomatskih i trgovinskih odnosa između SAD i Srbije“, u: Dragoljub R. Živojinović, U potrazi za zaštitnikom, Albatros plus, Beograd, 2010, str. 15 – 33

3. (obavezna) Ranko Petković, Jedan vek odnosa Srbije i SAD, NIU Vojska, Beograd, 1992, str. 11-170

4. (obavezna) Ivo Visković, “Odnosi Jugoslavije i Sjedinjenih Američkih Država (I)”, Jugoslovenski pregled, godina XXXII, sveska 1, 1988, str. 23 - 47

5. (obavezna) Dragana Gnjatović, “Odnosi Jugoslavije i Sjedinjenih Američkih Država (II)”, Jugoslovenski pregled, godina XXXII, sveska 2, 1988, str. 93 – 110

6. (obavezna) Ivo Visković, „Jugoslovensko – američki odnosi“, Pregled, 1988, br. 2, str. 775 – 793

7. (obavezna) Milan Krstić, „Srpsko-američki odnosi tokom devedesetih godina 20. veka“, u: Dragan R. Simić, Dragan Živojinović, Ur., Politika Sjedinjenih Američkih Država prema regionu Zapadnog Balkana i Republici Srbiji, Univerzitet u Beogradu – Fakultet političkih nauka, Beograd, 2015, str. 187-205

8. (obavezna) Ivan Vujačić, „Srbija i SAD: odnosi tokom dve decenije od demokratskih promena“, u: Dragan R. Simić, Dragan Živojinović, Stevan Nedeljković, Ur., Srpsko-američki odnosi: trideset godina od pada Berlinskog zida, Univerzitet u Beogradu – Fakultet političkih nauka, Beograd, 2021, str. 147-165

9. (dodatna) Dragoljub R. Živojinović, U potrazi za zaštitnikom, Albatros plus, Beograd, 2010

10. (dodatna) Živorad Kovačević, Amerika i raspad Jugoslavije, Filip Višnjić, Beograd, 2007

11. (dodatna) Ljubinka Trgovčević, (Ed), 125 Years of Diplomatic Relations between The USA and Serbia, Faculty of Political Sciences, Belgrade, 2008

12. (dodatna) Dragan R. Simić, Dragan Živojinović, (Ur), Politika Sjedinjenih Američkih Država prema regionu Zapadnog Balkana i Republici Srbiji, Univerzitet u Beogradu – Fakultet političkih nauka, Beograd, 2015

13. (dodatna) Dragan R. Simić, Dragan Živojinović, Stevan Nedeljković, (Ur), Srpsko-američki odnosi: trideset godina od pada Berlinskog zida, Univerzitet u Beogradu – Fakultet političkih nauka, Beograd, 2021

14. (dodatna) Darko Bekić, Jugoslavija u Hladnom ratu, Globus, Zagreb, 1988

15. (dodatna) Lorejn Lis, Održavanje Tita na površini – Sjedinjene Države, Jugoslavija i Hladni rat, BMG, Beograd, 2003

16. (dodatna) Dragan Bisenić, Od baklje do lomače, BMG, Beograd, 2002

17. (dodatna) Ljubiša Adamović, Džon R. Lempi, Rasel O. Priket, Američko-jugoslovenski ekonomski odnosi posle Drugog svetskog rata, NIP Radnička štampa, Beograd, 1990

18. (dodatna) Aleksandra Joksimović, Srbija i SAD – bilateralni odnosi u tranziciji, Čigoja štampa, Beograd, 2007

19. (dodatna) Radina Vučetić, Koka kola socijalizam, Službeni glasnik, Beograd, 2012

20. (dodatna) Vilijem Montgomeri, Kad ovacije utihnu, Dan Graf, Klub Plus, Beograd, 2010

21. (dodatna) Dragan Bogetić, Jugoslovensko-američki odnosi 1961-1971, Institut za savremenu istoriju, Beograd, 2012

Predavanja; Vežbe; Studije slučaja; Simulacije