Savremene teorije roda

Ciljevi izučavanja predmeta

Kurs se bavi savremenim multi- i inter-disciplinarnim teorijama roda, imajući u vidu pitanja identiteta i pitanja razlika, odnosno politike identiteta i politike razlika. Ova pitanja će preispitivati logike identitetskih formacija, zatim savremene pristupe problemima jednakosti, ključnim sporovima unutar savremenih feminističkih teorija, kao preispitivanju otpora prema feminističkim teorijama. Osim međunarodne akademske scene, kurs će ukazati i na doprinose regionalnih i domaćih autora i autorki.

Ishodi učenja (stečena znanja)

Studenti i studentkinje će ovladati pojmovima i kategorijama savremenih teorija roda i feminističkih teorija, teorijskim i političkim pretpostavkama za analizu politika identiteta i politika razlika, pitanja (feminističkog) subjekta, mogućnosti govora i delovanja u ime marginalizovanih grupa, pitanja kolektiviteta, i pokretanja pitanja socijalne pravde i jednakosti.

Sadržaj teorijske nastave

Rod kao kategorija feminističke analize?; Od identiteta po politika identiteta; Intersekcionalnost kao teorija i praksa; Feminističke kritike politika identiteta; Nova promišljanja (feminističkog) subjekta: kiborg; Nomadski feministički politički projekat; Suštine i performativnost; Ko je subjekt koji dela? Šejla Benhabib i Džudit Batler; Kako govoriti i delati u ime kolektiviteta: rod kao serijalnost i rod kao pozicionalnost; Kvir feminizam; Nevolje sa trans subjektivitetima; Antirodni diskursi i politike.

Sadržaj praktične nastave

(seminari, samostalni istraživački rad): Analiza tekstova iz savremenih feminističkih teorija

1. Scott, Joan Wallach, „Gender: A Useful Category of Historical Analysis” (The American Historical Review, 1986, 91(5): 1053–1075)

2. Scott, Joan Wallach, „Gender: Still a Useful Category of Analysis?” (Diogenes, 2010, 225: 7–14)

3. Kornel, Drusila, „Rod” (Genero: časopis za feminističku teoriju, 2003, 2/3: 20–30)

4. Moore, Henrietta L., „'Divided We Stand': Sex, Gender and Sexual Difference” (Feminist Review, 1994, 47: 78–95)

5. Combahee River Collective, „A Black Feminist Statement” (In Capitalist Patriarchy and the Case for Socialist Feminism, edited by Zillah Eisenstein, New York: Monthly Review Press, 1978, pp. 210–218)

6. Crensha , Kimberl , „Demarginaliziranje intersekcionalnosti rase i spola: crna feministička kritika antidiskriminacijske doktrine, feminističke teorije i antirasističke politike” (U Žene i pravo, uredila Ivana Radačić, Zagreb: Centar za ženske studije, 2009, str. 127–155)

7. Crensha , Kimberl , „Mapping the Margins: Intersectionality, Identity Politics, and Violence against Women of Color” (Stanford Law Review, 1991, 43(6): 1241–1299)

8. Verloo, Mieke, „Multiple Inequalities, Intersectionality and the European Union” (European Journal of Women's Studies, 2006, 13(3): 211–228)

9. Yuval-Davis, Nira, „Intersectionality and Feminist Politics” (European Journal of Women’s Studies, 2006, 13(3): 193–209)

10. Braun, Vendi, „Ranjeni identiteti” (Genero: časopis za feminističku teoriju i studije kulture, 2011, 15: 219–249)

11. Haravej, Dona, „Manifest za kiborge: nauka, tehnologija i socijalistički feminizam osamdesetih godina XX veka” (U Uvod u feminističke teorije slike, uredila Branislava Anđelković, 2008, Beograd: CSU, str. 309–347)

12. Kember, Sarah, „Notes To ards a Feminist Futurist Manifesto” (Ada: A Journal of Gender, New Media, and Technology, 2012, 1: 1–7)

13. Batler, Džudit, Nevolja s rodom: feminizam i subverzija identiteta. (Loznica: Karpos, 2010, str. 54–59, 274–286)

14. Benhabib, Šejla, Džudit Batler, Drusila Korner, i Nensi Frejzer, Feministička sporenja: filozofska razmena (Beograd: Beogradski krug, 2007, str. 29–50, 51–78)

15. Braidotti, Rosi, „Nomadic Philosopher: A Conversation ith Rosi Braidotti ( ith Kathleen O'Grady)” (Women Education des Femmes, 1996, 12(1): 35–39)

16. Young, Iris Marion, „Gender as Seriality: Thinking about Women as a Social Collective” (Signs: Journal of Women in Culture and Society, 1994, 19(3): 713–738)

17. Alcoff, Linda Mart n, Visible Identities: Race, Gender and the Self (Oxford: Oxford University Press, 2006, pp. 133–150)

18. Young, Iris Marion, „Lived Body vs Gender: Reflections on Social Structure and Subjectivity” (Ratio, 2002, 15: 410–428)

19. Alcoff, Linda, „Cultural Feminism Versus Post-Structuralism: The Identity Crisis in Feminist Theory” (Signs: Journal of Women in Culture and Society, 1988, 13: 405–436)

20. Jagose, Annamarie, Queer Theory: Introduction (New York: New York University Press, 1996, pp. 72–126)

21. Marinucci, Mimi, „Notes To ard A Queer Feminism” (In Feminism is Queer, London & New York: ZED Books, 2010, pp. 105–114)

22. Stryker, Susan, „Context, Concepts, and Terms” (In Transgender History, Berkely: Seal Press, 2008, pp. 11–44)

23. Stone, Sandy, „The Empire Strikes Back: A Posttranssexual Manifesto” (In The Trangender Studies Reader, edited by Susan Stryker and Stephen Whittle, 2006, New York, London: Routledge, pp. 221–235)

24. Whittle, Stephen „Where Did We Go Wrong? Feminism and Trans Theory – Two Teams on the Same Side?” (In The Trangender Studies Reader, edited by Susan Stryker and Stephen Whittle, New York, London: Routledge, 2006, pp. 194–202)

25. Bracke, Sarah and David Paternotte, „Unpacking the Sin of Gender“ (Religion and Gender, 2016, 6 (2): 143–154)

26. Von Redecker, Eva, „Anti-Genderismus and the Right- ing Hegemony“ (Radical Philosophy, 2016, 198 (July/Aug): 2–7)

27. Graff, Agnies ka, and El bieta Korolc uk, „Gender as ‘Ebola from Brussels’: The Anticolonial Frame and the Rise of Illiberal Populism“ (Signs: Journal of Women and Culture in Society, 2018, 43 (4): 797–821)

28. Corredor, Eli abeth S., „Unpacking ‘Gender Ideology’ and the Global Right’s Antigender Countermovement“ (Signs: Journal of Women and Culture in Society, 2019, 44 (3): 613–638).

29. Zaharijević, Adriana i Katarina Lončarević, „Rod i ideologija: o pobuni protiv jednakosti“ (U Rodna ravnopravnost: od jednakih prava do jednakih mogućnosti, ur. Tibor Varadi i Marijana Pajvančić, 2020, Beograd: SANU, str. 29–44).

30. (dopunska) Batler, Džudit, Nevolja s rodom: feminizam i subverzija identiteta (Loznica: Karpos, 2010); Alcoff, Linda, ed., Identity Politics Reconsidered (New York: Palgrave MacMillan, 2006); Collins, Patricia Hill, and Sirma Bilge, Intersectionality (Cambridge UK: Polity Press, 2016); Loyd, Moya, Beyond Identity Politics: Feminism, Power & Politics (London: Sage Publications, 2005); Haraway, Donna, When Species Meet (Minneapolis: University of Minnesota Press, 2008); Batler, Džudit, Tela koja nešt

predavanja, seminari, analiza teksta, samostalni istraživački rad