Tržište i država

Ciljevi izučavanja predmeta

Predmet daje teorijska i praktična znanja i razvija kritičke sposobnosti na temu uloge države u ekonomiji. Izučavaju se različiti aspekti državne intervencije u tržišnoj privredi i kritički ispituje mesto i uloga države u procesu ekonomskog razvoja, stvaranju privrednog okruženja, regulaciji pojedinačnih tržišta i socijalnim aspektima tržišne privrede. Kurs prezentuje različite argumente u vezi potrebne uloge države i efekata državnih intervencija: od istorijskih doprinosa političkih ekonomista, preko savremenih teorijskih debata u zemlji i svetu, do najnovijih empirijskih nalaza i njihovih interpretacija.

Ishodi učenja (stečena znanja)

Studenti će biti upoznati sa klasičnim ekonomskim argumentina ali i dodatnim teorijskim razmatranjima i empirijskim nalazima u pogledu uloge države u tržišnoj ekonomiji. Kurs osposobljava studente da prepoznaju glavne teorijske platforme, da kritički preispituju empirijske nalaze i drugu stručnu literaturu, kao i da samostalno formulišu sopstvene argumente, ocene i analize na temu ekonomske uloge države u savremenom kontekstu.

Sadržaj teorijske nastave

Teorije ekonomskog rasta i razvoja. Različiti tretmani države u ekonomiji: neoklasična ekonomija, institucionalnisti, javni izbor. Uloga države u različitim sistemima: kapitalizam, socijalizam i savremeni ekonomski sistemi. Uloga cenovnog mehanizma. Državna intervencija na tržišty: kontrola cena, porezi, subvencije. Tržište rada i državna intervencija. Antimonopolska politika. Finansijska regulacija. Uloga države u makroekonomiji: klasične i savremene makrokonomske debate. Monetarne i fiskalne intervencije tokom ekonomskih kriza. Država, preduzetništvo i industrijske politike. Raspodela i dohodovne nejednakosti: socijalna uloga države.

Sadržaj praktične nastave

/

1. (obavezna) Daron Asemogly i Džejms Robinson. 2014. Zašto narodi propadaju. Beograd: Klio

2. (obavezna) Fridrih fon Hajek. 1960. Poredak slobode. Novi Sad: Global

3. (obavezna) Gregori Menkju i Mark Tejlor. 2008. Ekonomija: evropsko izdanje. Beograd: Data status

4. (obavezna) Branko Milanović. 2016. Globalna nejednakost. Beograd: Akademska knjiga

5. (obavezna) Slaviša Tasić. 2016. Šta je kapitalizam? Smederevo: Heliks

6. (obavezna) Slaviša Tasić. 2012. Svetska ekonomska kriza: dileme i rešenja; Beograd: Službeni glasnik

7. (obavezna) Deirdre McCloskey. 2018. How Growth Happens: Liberalism, Innovism, and the Great Enrichment. Economic History Seminar, Northwestern University

8. (obavezna) Dani Rodrik & Karl Aiginger. 2020. Rebirth of Industrial Policy and an Agenda for the Twenty- First Century. Journal of Industry, Competition and Trade 20

9. (obavezna) Ekaterina Jardim, et al. 2018. Minimum Wage Increases and Individual Employment Trajectories. NBER Working Paper 25182

10. (obavezna) Harold Demsetz. 1968. Why Regulate Utilities? Journal of Law and Economics 11(1)

11. (preporučena) David Card & Alan B. Krueger. 1994. "Minimum Wages and Employment: A Case Study of the Fast-Food Industry in New Jersey and Pennsylvania," American Economic Review

12. (preporučena) David Neumark. 2015. "The Effects of Minimum Wages on Employment," Economic Letters 37

Predavanja, vežbe, stručna grupa, seminarski radovi (eseji), konsultacije, studije slučaja, prezentacije