Teorijsko-metodološke osnove socijalnog rada sa porodicom

Ciljevi izučavanja predmeta

Cilj predmeta je da postulira i razvija autentičnu teoriju saznanja koja omogućava studentima ovog obrazovnog nivoa adekvatno razumevanje i kritičko sagledavanje složenih pojmova i kategorija od neposrednog značaja za profesionalan tretman porodične zajednice i njenih članova. Sam naziv discipline potencira predmetni cilj fundiranja teorijsko-metodološkog temelja, od čijeg obima i sadržaja neposredno zavisi kvalitativna suština misaonog poimanja višeslojnih i multiplikovanih relacija između članova porodice, inače determinisanih strukturom, funkcijama, potrebama, dužnostima, vaspitanjem, socijalizacijom, vrednostima, običajima, moralom) kao i preduzimanja stručnih intervencija socijalnih radnika prema njihovoj egzistencijalnoj potrebitosti. Kako bi uspešno odgovorila tom zadatku, ova disciplina sa multidisciplinarnih pozicija nastoji da prodre u latentni totalitet čovekovog bitka, realizovanog ili potisnutog i otuđenog u porodičnoj grupi, s čim u skladu (saobrazno svom predmetu istraživanja) ona u sebi pored sociologije, psihologije, socijalane psihijatrije i pedagogije sintetiše misaono iskustvo filozofske antropolgije, aksiologije, etike - moralne filozofije, etnologije, kulturologije, hreiologije, etnopsihologije, folkloristike i drugih potencijalno značajnih oblasti za sagledavanje najrazličitijih modusa porodičnog obitavanja.

Ishodi učenja (stečena znanja)

Ishod predmeta: identifikujući specifičan nukleus društvene kontekstualnosti porodice, ova disciplina uobličava vlastitu autentičnu paradigmu zahvaljujući kojoj može da profiliše konkretne metode, principe, vrednosti, veštine, čijom neposrednom primenom, u skladu sa dijalektičkim principima negacije negacije i jedinstva i borbe suprotnosti - svojstvenih konstantnom kretanju i razvojnosti porodice – se vrši stručni uticaj na njene najrazličitije životne modalitete. Ishod takvog operacionalizovanja počiva na holističkoj sadržajnosti koja uvažava čovekovu generičnost i njene mnogovrsne determinante, pri čemu se do njegove suštine kao i do suštine porodice kao primarne grupe obitavanja, može prodreti i uspešno stručno uticati samo ako se razluči i uvaži njegova celovita svesna, radna, stvaralačka, materjalna, moralna, vrednosna, običajna, kulturna, verujuća, nadajuća, estetska i igrajuća, svakako (ravnopravno sa ostalim) socijalna i psihička priroda.

Sadržaj teorijske nastave

Predmetno definisanje, pojmopvno-kategorijalno određenje i teorijski izvori discipline
Metodološka struktura discipline, metode, principi i veštine. Istorijska kontekstualnost porodice, definisanje porodice, tipovi porodice. Folkloristički pristup etiologiji životnih ciklusa i starosnih doba, podeli uloga i funkcija, strukturi porodice. Filozofsko-antropološko postuliranje ljudskih potreba i njihova determinisanost podelom porodičnih uloga, funkcija i dužnosti po starosti, polu i sposobnostima. Aksiološki aspekti porodičnog života
Etnološki pristup kulturi, kulturnim divorcitetima, običajima, moralu kao vrednosnim orijentirima porodične zajednice. Porodična solidarnost – temelj porodičnog egzistiranja
Socijalno-ekološke povratne veze između porodice, šire porodice-familije, dobrosusedstva i šire zajednice. Antropološka analiza protivurečne priroda bračnih, roditeljskih i srodstveničkih dužnosti, porodična deontologije. Položaj starih u porodičnoj zajednici (istorijski, mitološki, predajni, socijalni, stručni aspekti socijalnog rada). Transformacija porodičnih vrednosti i njene posledice iskazane u formi različitih socijalnih devijacija, uticaji i posledice globalizacije Porodica između samopotvrđivanja i alijenacije. Pitanje autoriteta, socijalizacije, vaspitanja, konfliktnosti. Stručni tretman porodice u elementarnim nepogodama i katastrofama

Sadržaj praktične nastave

/

1. (osnovna) Petričković, M. (2013) Filozofska sinergičnost socijalnog rada sa porodicom, Socijalna misao, časopis za teoriju i kritiku socijalnih ideja i prakse, Beograd, br. 80, str. 97-110

2. (osnovna) Petričković, M. (2013) Aksiološke implikacije socijalnog rada sa porodicom, Institut za političke studije, UDK 364. ISSN 0038-0091. God.. 48, br. 3, Beograd, Str. 9-24

3. (osnovna) Petričković, M. (2012) Socijalni rad u rodnoj pliromi starenja na primeru domske porodice, Socijalna misao, časopis za teoriju i kritiku socijalnih ideja i prakse, Beograd, br. 73. str. 29-48

4. (osnovna) Petričković, M. (2012) Generička višeslojnost solidarnosti u socijalnom radu, Socijalna misao, časopis za teoriju i kritiku socijalnih ideja i prakse, Beograd, br. 75. str. 9-24

5. (osnovna) Petričković, M. (2001) Smisao potomstva u nauku srpskog narodnog predanja, Socijalna misao, časopis za teoriju i kritiku socijalnih ideja i prakse, Beograd, br. 30-31. Str. 127-142

6. (osnovna) Petričković, M. (2006) Stari ljudi kao predajne spone civilizacijsko-rodnog bitka, u kvalitet života u starosti – izazivi 21. Veka, Zbornik stručnih saopštenja i postera, (Posebna izdanja časopisa Gerontologija Beograd, Gerontološko društvo Srbije, str. 132-134

7. (osnovna) Petričković, M. (2006) Kultna vezanost starih ljudi za kućni prag i ognjište, u: Kvalitet života u starosti – izazivi 21. Veka, Zbornik stručnih saopštenja i postera, (Posebna izdanja časopisa Gerontologija Beograd, Gerontološko društvo Srbije, str. 135-139

8. (osnovna) Petričković, M. (2015) Vaspitna metafizika u kvazi dilemi primene ili zabrane batina prema deci, Socijalna misao, časopis za teoriju i kritiku socijalnih ideja i prakse, Beograd, br. 86. Str. 9-25

9. (osnovna) Petričković, M. (2011) Deontološke himere savremenog socijalnog rada, Godišnjak FPN-a, Univerzitet u Beogradu – Fakultet političkih nauka, Beograd br. 6. str. 465-480

10. (osnovna) Petričković, M. (2006) Moralno učenje sofiste Protagore o prometejskom vaspitavanju u vrlinma – polazna paradigma aksiologije socijalnog rada, Socijalna misao, časopis za teoriju i kritiku socijalnih ideja i prakse, Beograd,. br. 50. str. 63-85

11. (osnovna) Petričković M. (2011) Siromaštvo u funkciji egzistencijalne otuđenosti stanovništva Srbije, Socijalna misao, časopis za teoriju i kritiku socijalnih ideja i prakse, Beograd,. br. 69. str. 33-45

12. (dopunska) Jerotić, V. (2005) Čovek i njegov identitet, Ars Libri, Beograd, str. 269. ISBN: 86-7588-064-2

13. (dopunska) Jerotić, V. (2016) O braku, Ars Libri, Beograd, str. 201. ISBN: 9788675882459

14. (dopunska) Segalan, M. (2009) Sociologija porodice, (prevod s francuskog) str. 540. ISBN: 978-86-7102-316-0

15. (dopunska) Patricia Van Hock, M. (2014) Social Work Practice with Families, Lyceum Books INC. Chicago, Illinois, p. 421. ISBN10:0190615370

16. (dopunska) From, E. Autoritet i porodica, (1989) Naprijed, Zagreb, str. 127

predavanja, vežbe, animacija kritičke analize odabranih sadržaja