Uređivanje medija

Ciljevi izučavanja predmeta

Savladavanje materije na predmetu Uređivanje medija orijentisano je na sticanje teorijsko-praktičnih znanja koja studente kvalifikuju za rad u medijima, sa fokusom na pitanja koja se odnose na uređivačku politiku štampanih i onlajn medija i uređivanje medijskog sadržaja. Cilj je da studenti upoznaju i savladaju polje rada u novinarstvu sa posebnim osvrtom na standarde savremenog uredničkog rada. Studenti se upoznaju sa podelom rada u redakcijama (specijalizacija po oblastima i podala po rubrikama), specifičnostima rada u desku, produkcijom medijskog sadržaja (tekst i fotografije), potom sa zahtevima modernog preloma štampanih izdanja i specifičnostima njihovog sadržinskog i grafičkog dizajniranja. Pored uređivanja dnevnih novina, savladavaju se i specifičnosti uređivanja u periodčnim izdanjima, tj. u specijalizovanim časopisima i njuz magazinima. Studenti se takođe upoznaju sa savremenim izazovima uređivanja elektonskih medija, sa akcentom na javne servise i informativne programe. Predmet obuhvata i upoznavanje sa strukturom teksta u zavisnosti od žanra, potom pravilima pisanja naslova, potpisa za fotomaterijal i druge aspekte uređivačke politike medija. Poseban deo predmeta posvećen je etičkim standardima koje profesija stavlja pred urednike, ali i pred same novinare tokom svakodnevnog redakcijskog rada.

Ishodi učenja (stečena znanja)

Najbitniji ishod predmeta je da studenti usvoje znanja i veštine koje ih kvalifikuju za posao reportera, novinara istraživača ili urednika i da nauče specifičnosti uređivanja štampanih, onlajn i elektonskih medija. Tu se, pre svega, misli na novinarsku odgovornost i profesionalizam, na etičnost, na težnju ka novinarskom idealu objektivnog izveštavanja javnoosti o pojavama od opšteg interesa, ali i na sposobnost rešavanja specifičnih uređivačkih dilema. Studenti se takođe osposobljavaju za rad u savremenom medijskom okruženju zbog čega se tokom nastave upoznaju sa aktuelnim debatama o budućnosti novinarstva, pravcima razvoja štampanih i onlajn medija i načinima njihovog prilagođavanja promenama koje donosi digitalno doba i ekspenzija digitalnih platformi. Stoga su bitni ishodi ovog predmeta i upoznavanje studenata sa karaktirestikama "print first" i "digital first" strategije, kao i sa uređivačkom koegzistencijom štampanih i onlajn izdanja u okviru iste redakcije (izdavačke kuće). Takođe se razmatraju aktuelni biznis modeli, povratak "contect first" strategiji, ali i uticaj "native" marketinga i PR-a.

Sadržaj teorijske nastave

Teorijski deo nastave obuhvata sledeće tematske celine: definisanje procesa uređivanja i uređivačke politike štampanih i onlajn medija; uređivanje dnevnih novina i periodičnih izdanja (sličnosti i razlike njihovih štampanih i onlajn izdanja); profesionalni standardi uređivanja elektonskih medija – razlika između komercijalnih i javnih servisa; profesionalni standardi uređivanja savremenih medija: uticaj PR-a, oglašivača i političkih faktora na uređivačku politiku; uticaj digitalnog diskursa na uređivanje savremenih medija; specifičnosti uredničkog profesionalizma u štampanim i onlajn izdanjima; uređivanje medijskih sadržaja (od teksta do multimedijalnog sadržaja); urednička odgovornost sa posebnim osvrtom na etičke principe; postulati humanizovanja, energizovanja, lokalizovanja i personalizovanja teksta i medijskih sadržaja; uloga multimedijalnog sadržaja u uređivanju medija; prelom i dizajn štampanih i onlajn izdanja; odnos uređivačke politike i biznis modela savremenih medija; "print first" i "digital first" strategija medijskog poslovanja; specifičnosti uređivanja u tradicionalnim i digitalnim redakcijama.

Sadržaj praktične nastave

Praktičan deo nastave omogućava studentima da se specijalizuju za određeni aspekt uređivanja medija iz šireg korpusa tema koji je obuhvaćen nastavnim planom predmeta. Predviđeno je da se specijalizacija za užu oblast ostvari kroz različite nastavne forme, među kojima su seminarski radovi, prezentacije studenata, analiza i istraživanje specifičnih pitanja. Svaka od tih formi podrazumevala bi povezivanje teorijskih znanja stečena tokom kursa sa aktuelnom praksom uređivanja medija, pa bi na taj način studenti stekli mogućnost da se posebno usavršavaju u oblasti kojom se već bave u svom profesionalnom radu ili kojoj planiraju da se bave u budućnosti.

1. (osnovna) Veselin Kljajić, Novinarske dokumentarne forme u štampi, Čigoja štampa, Beograd, 2016, 9-31

2. (osnovna) Kljajić, Veselin. Dominacija PR-a nad novinarskim sadržajima u srpskim štampanim medijima - uzroci i konsekvence, Kultura, 139, 2013, 13-27

3. (osnovna) Kljajić, Veselin, Kljajić, Milica. Konvergencija medija u postinformacijskom društvu, SRPSKA POLITIČKA MISAO/ SERBIAN POLITICAL THOUGHT ISSN 0354-5989, Beograd, COBISS.SR-ID 102782215, UDK 316.774”20” Godina XXII vol. 47 Broj 1, 2015, str. 257-272

4. (osnovna) Kljajić, Veselin, Kljajić, Milica. PRINTED VS ON-LINE MEDIA AND CHALLENGES FOR EDITORIAL CONCEPTS: EXAMPLES OF NEWS MAGAZINES IN SERBIA, Sociološki pregled, Beograd,UDK 316.774:621.39037.37, vol.XLIX (2015) ISSN 0085-6320, 2015, str. 47-69

5. (osnovna) Štefan Rus Mol, Ana Keršner, Novinarstvo, Klio, 2005 ( 4 –25, 141 –159, 167 –218, 225 –246, 304 –310)

6. (osnovna) Harold Evans, Newsman’s english, Editing and Design, Haw to write clerly, concisely, vividly, Heinemann, London, l987 (1 – 69., 141 –172)

7. (osnovna) Getting the story – reporting, writing, editing, ICFJ, 1990 (26 –54)

8. (dopunska) Harold Evans, Handling newspaper text, Editing and Design, Heinemann, London, 1986 (135 – 177)

Nastava sastoji se iz kombinovanog metoda, odnosno teorijske i praktične nastave. Teorijska nastava omogućava studentima usvajanje neophodnih znanja o uređivanju štampanih i onlajn izdanja, dok praktična nastava pruža mogućnost uže specijalizacije u sferi interesovanja studenata. Nastava uključuje interaktivne diskusije predavača i studenata, gostovanje urednika štampanih ili onlajn izdanja medija, kao i debate o aktuelnim izazovima i debatama koje se vode u naučnoj i stručnoj javnosti.