Istorija moderne političke misli

Ciljevi izučavanja predmeta

Opšti cilj predmeta je da opremi studente znanjem, razumevanjem, kompetencijama, veštinama i
analitičkim oruđima potrebnim za samostalno kritičko čitanje izvorne literature, argumentovano
kritičko razmatranje osnovnih problema moderne političke teorije, te na analizu političkih poredaka,
ideja, vrednosti i problema.

Ishodi učenja (stečena znanja)

Na kraju se očekuje da studenti: (po)znaju, razumeju i tumače osnovne političke koncepte moderne
političke misli; (prepo)znaju ideje važnih modernih političkih mislilaca; mogu da identifikuju i
procenjuju značaj glavnih („večitih”) problema i ideja političke teorije; naviknu da čitaju i samostalno
analiziraju izvorne političke tekstove i dela; unaprede svoje sposobnosti i veštine čitanja i
razumevanja tekstova, kao i usmenog i pisanog izražavanja i argumentacije; razviju sposobnost da
analiziraju, kritički promišljaju i vrednuju različite političke ideje, teorije i stanovišta i cene
vrednost kritičkog razmišljanja.

Sadržaj teorijske nastave

Predmet, metode i periodizacija istorije političke misli. Osnovni problemi i kategorije. Savremeni
pristupi izučavanju istorije političke misli; Makijavelijev raskid sa tradicijom klasične političke
filozofije; Kulturno-istorijski značaj i političke posledice protestantske reformacije. Rađanje
moderne suverene države i spor apsolutista i antiapsolutista u 16. veku (Boden, monarhomasi, Altuzije);
Jusnaturalizam i kontraktualizam u apsolutističkom ključu – Tomas Hobs; Džon Lok i ograničenje
apsolutne vlasti; Rusoova koncepcija društvenog ugovora; Političke ideje Francuske revolucije;
Berkov konzervativni odgovor na Francusku revoluciju; Nastanak feminističkih političkih ideja;
Utilitaristička politička misao: Bentam, Dž. S. Mil i Godvin; Političke ideje Karla Marksa.

Sadržaj praktične nastave

Vežbe na kojima se analiziraju izvorna dela i ukazuje na njihove osnovne teme i najvažnije politički
relevantne aspekte

1. Nikolo Makijaveli, Vladalac, Kultura, Beograd, 1976

2. T. Hobs, Levijatan, Kultura, Beograd, 1961. (gl. XIII-XXXI)

3. Dž. Lok, Dve rasprave o vladi, Mladost, Beograd, 1978, knj. II (Druga rasprava o vladi), str. 9-132

4. Ž. Ž. Ruso, Društveni ugovor, Filip Višnjić, Beograd, 1992

5. Francuske deklaracije o pravima čoveka i građanina iz 1789. i 1793. g

6. Edmund Berk, Razmišljanja o revoluciji u Francuskoj, Filip Višnjić, Beograd, 2003, str. 9-110, 193-201, 282-285

7. Dž. S. Mil, O slobodi, Filip Višnjić, Beograd, 1988

8. K. Marks i F. Engels, Manifest komunističke partije i K. Marks i F. Engels, „Nemačka ideologija”, u: Dela, knj. 5, Prosveta, Beograd 1974, str. 13-70

9. Mihailo Đurić, Istorija političke filozofije, Albatros plus, Beograd, 2010 (str. 192-432 za ispit)

10. Ilija Vujačić, Politička teorija, FPN i Čigoja, Beograd, 2002 (str. 23-169 i 206-233 za ispit)

11. (dodatno) F. Šatle, O. Dimijel, E. Pizije, Enciklopedijski rečnik političke filozofije, IKZS, Sremski Karlovci, Novi Sad, 1993

12. (dodatno) Vojislav Stanovčić, Politička teorija, Službeni glasnik, Beograd, 2006

13. (dodatno) Aleksandar Molnar, Rasprava o demokratskoj ustavnoj državi, Samizdat B92, Beograd, 2001

predavanja, vežbe, analiza izvornih dela