Pravo Evropske unije

Ciljevi izučavanja predmeta

Cilj predmeta jeste da se studentima pruži znanje u vezi sa strukturom prava Evropske unije, kroz upoznavanje sa osnovnim konceptima i institutima ove discipline. Studenti će steći znanje o pravnoj prirodi ovog sistema pravila, sa posebnim osvrtom na ovlašćenja Unije kao okvirom za njeno pravno delovanje. Studentima će detaljno biti prikazani izvori prava u ovoj oblasti – međunarodni ugovori, akti EU institucija i opšta načela – kako bi studenti mogli da razumeju, a kasnije i koriste ove pravne instrumente. Studenti će biti upoznati i sa specifinčnim odnosom prava EU i nacionalnog prava, kroz izučavanje principa nadređenosti i neposrednog dejstva prava EU. Konačno, studentima će detaljno biti prikazana organizacija pravosudnog sistema EU – Suda pravde EU, kao i način na koji Sud funkcioniše, kroz učenje o postupcima koji se pred njim vode. Cilj ovog kursa jeste da pripremi studente za samostalno promišljanje i analizu pravnih pitanja delovanja EU i procesa evropskih integracija.

Ishodi učenja (stečena znanja)

Studenti stiču znanja koja će im omogućiti da korišćenjem stručne literature izgrade i formulišu argumentaciju u rešavanju problema iz oblasti studija. U tom pogledu se razvija njihova sposobnost analize sistema prava EU i jurisprudencije Suda pravde Evropske unije, kao i sinteze stečenih znanja. Studenti će biti osposobljeni da prikupljaju, tumače i razumeju pravne instrumente iz ove oblasti, kao i da ih primenjuju u praksi. Dodatno, studenti će moći da obaveštavaju širu i stručnu javnost u vezi sa ovim pitanjima. Studenti će razviti i veštine koje će im omogućiti komunikaciju i saradnju u oblasti materije prava EU, kao i praćenje novina u ovoj oblasti. Studenti će svoje stečeno znanje iz Prava Evropske unije iskoristiti da stručno obavljaju zadatke u okviru svojih budućih uloga u procesu evropskih integracija.

Sadržaj teorijske nastave

Pravni poredak EU; Ovlašćenja EU; Načelo poverenih ovlašćenja i princip proporcionalnosti; Izvori prava EU; Međunarodni ugovori kao izvor prava EU; Akti institucija kao izvori prava EU; Opšta načela kao izvori prava EU; Odnos nacionalnog prava i prava EU; Princip nadređenosti i princip neposrednog dejstva; Pravosudni sistem EU; Postupci pred Sudom – direktne tužbe; Postupak pribavljanja odluke o prethodnom pitanju; Zaštita ljudskih prava u EU

Sadržaj praktične nastave

Vežbe

1. V. Knežević-Predić, Z. Radivojević, Kako nastaje i deluje pravo Evropske unije, Službeni glasnik, Beograd, 2009. (str. 82-92, 115-119, 137-158)

2. V. Knežević-Predić, Z. Radivojević, Institucije Evropske unije, Sven, Niš 2008. (str. 145-216)

3. V. Knežević-Predić, Z. Radivojević, Granice nadležnosti Evropske unije – načelo poverenih oblašćenja, Anali Pravnog fakulteta u Beogradu, 3/2018 (str. 108-128)

4. V. Knežević-Predić, Z. Radivojević, Načelo supsidijarnosti i njegova primena u pravu Evropske unije, Zbornik radova Pravnog fakulteta u Novom Sadu, 2018, vol. 52, br. 3 (str. 979-990)

5. V. Knežević-Predić, Z. Radivojević, Nova arhitektura EU, Zbornik radova Pravnog fakulteta u Novom Sadu, br.1 2011, (str. 11-37)

6. V. Knežević-Predić, Z. Radivojević, Ugovorna sposobnost EU: šest decenija posle, Srpska politička misao, vol. 58, br. 3, 2018 (str. 75-91)

7. V. Knežević-Predić, Z. Radivojević, Pravni akti EU i postupak njihovog donošenja, Pravni život, br. 12, 2011 (str. 295-302)

8. (dodatna) V. Knežević-Predić, Instituicionalni sistem Evropske unije pre i posle Lisabona, u: Ugovor iz Lisabona, sigurna luka ili početak putovanja, ur. Tanja Miščević, Službeni glasnik, Beograd, 2010. str. 33-57.

9. (dodatna) V. Knežević-Predić, Evropski savet: izazovi i institucionalizacije, Srbija u evropskom i globalnom kontekstu, Čigoja štampa, Beograd 2012. (str. 149-167).

10. (dodatna) M. Hrnjaz, Jednoglasno i većinsko odlučivanje u Savetu Evropske unije: pre i posle Ugovora iz Lisabona, FPN Godišnjak, Beograd 2009. (str. 517-527).

11. (dodatna) Janja Simentić Popović, “Analysis of the EU Measures adopted in response to migrant crisis: principle of institutional balance and typology of legal acts in the EU revisited“, Serbian Political Thought, 2016, 14 (2): 121-139.

12. (dodatna) N. Foster, EU Law (2nd edition), Oxford University Press, 2010

13. (dodatna) Lenaerts, Van Nuffel, European Union Law (3rd edition), Sweet & Maxwell, 2011

14. (dodatna) TC Hartley, The Foundations of European Union Law (8th edition), Oxford University Press, 2014

Predavanja, vežbe, samostalni istraživački rad, konsultacije