Analiza sukoba

Ciljevi izučavanja predmeta

Predmet Analiza sukoba, obuhvata prikazivanje uzroka, predistorije, aktera i šireg (međunarodnog) konteksta jednog broja karakterističnih sukoba na različitim tačkama sveta. Analiza se pre svega odnosi na unutrašnje i međudržavne sukobe, i bavi se onim primerima koji svojim karakteristikama, dužinom trajanja i eventualnim raspletom nose opštije teorijske i praktične pouke. Uzorak obuhvata sukobe na svim kontinentima što omogućava zasnovano ukazivanje na strukturne sličnosti i teškoće rešavanja.
Cilj predmeta je da se analizom sukoba pruži dublja spoznaje o prirodi sukoba u savremenim društvima i mogućim strategijama njihovog rešavanja. Sastavni deo toga je razvijanje kritičkog mišljenja i sposobnosti objektivne, uravnotežene analize sukoba, unutrašnjih i spoljnih okolnosti, njihovih aktera, kao i procene domašaja prakse njihovog sprečavanja i nenasilnog rešavanja.

Ishodi učenja (stečena znanja)

Nakon upoznavanja sa obimnom građom koja se odnosi na konkretne sukobe studenti se osposobljavaju za objektivnu analizu složenih uzroka sukoba, uravnotežen odnos prema lokalnim i globalnim akterima, za razumevanje opštijih pouka lokalnih sukoba, sagledavanje potencijlanih novih žarišta sukoba, kao i za praktično angažovanje u prilog miru. To znači da oni jačaju i svoje kreativne sposobnosti traganja za povoljnijim rešavanjem sukoba, prepoznavanja procesa, struktura, aktera mira, kao i povezanost mira sa pravdom i razvojem.

Sadržaj teorijske nastave

1. Analiza sukoba – uvodno predavanje;
2. Hladnoratovski sukobi I: antikolonijalne revolucije i posrednički ratovi u Aziji;
3. Hladnoratovski sukobi II: antikolonijalne revolucije i posrednički ratovi u Africi;
4. Hladnoratovski sukobi III: antikolonijalne revolucije i posrednički ratovi u Latinskoj Americi;
5. Novi ratovi: intervencije u Iraku i Avganistanu;
6. Secesionistički sukobi I: višestruka otcepljenja u Sovjetskom Savezu i Jugoslaviji;
7. Secesionistički sukobi II: uporedna analiza ratova u Bijafri, Bangladešu i Čečeniji;
8. Etnički sukobi na prostoru bivšeg Sovjetskog Saveza;
9. Etnički sukobi u Africi i Aziji;
10. Građanski ratovi: uporedna analiza sukoba u Libanu, Severnoj Irskoj i Bosni i Hercegovini;
11. Osnovne ljudske potrebe i izraelsko-palestinski sukob dugog trajanja;
12. Procesi dugog trajanja i raspad Jugoslavije i Sovjetskog Saveza.
13. Priprema za ispit
14. Priprema za ispit
15. Ispit

1. Vestad, O.A. 2008. Globalni Hladni rat: intervencije u trećem svetu i oblikovanje našeg doba. Beograd: Arhipelag, str. 148-205, 239-478

2. Džuverović, N. 2009. Uloga SAD u društvenim i političkim procesima u Latinskoj Americi tokom XX veka. Godišnjak Fakulteta političkih nauka, 3, str. 477-493

3. Klajn, N. 2009. Doktrina šoka: procvat kapitalizma katastrofe. Beograd: Samizdat B92, str. 89-114

4. Paligorić, Lj. 2003. Istorija Latinske Amerike. Beograd: Institut za međunarodnu politiku i privredu, str. 296-309

5. Kaldor, M. 2005. Novi i stari ratovi: organizovano nasilje u globalizovanoj eri. Beograd: Beogradski krug, str. 13-29, 253-286

6. Kasapović, M. (ur). 2016. Bliski istok. Zagreb: Političke analize, str. 86-99, 104-162, 225-239, 242-253, 262-302

7. Pavković, A. i Radan, P. 2008. Stvaranje novih država: teorija i praksa otcepljenja. Beograd: Službeni glasnik, str. 149-180, 197-232

8. Tatalović, S. 2010. Globalna sigurnost i etnički sukobi. Zagreb: Politička kultura i FPZG, str. 215-237

9. Jović-Lazić, E., 2008. Sukob u Gruziji i Evropska unija. Međunarodna politika, 1130-1131, str. 30-36

10. Kasapović, M. 2015. Bosna i Hercegovina 1992-1995: građanski rat, izvanjska agresija ili oboje? Politička misao, god. 52, br. 2, str. 37-61

11. Bilandžić, M. 2004. Sjeverna Irska između rata i mira. Politička misao, XLI (2), str.135-160

12. Bakić, J. 2013. Jugoslavija: razaranje i njegovi tumači. Beograd: Službeni glasnik, str. 41-108.

13. (dodatna) Vestad, O. A. 2008. Globalni Hladni rat: intervencije u trećem svetu i oblikovanje našeg doba. Beograd: Arhipelag, str. 102-147, 175-192, 487-516

14. (dodatna) Robinson, V. 2012. Podsticanje poliarhije: globalizacija, intervencija SAD i hegemonija, Beograd: Albatros plus i Jugoistok XXI, str. 133-327

15. (dodatna) Paligorić, Lj. 2003. Istorija Latinske Amerike. Beograd: Institut za međunarodnu politiku i privredu, str. 256-259, 264-271, 338- 364

16. (dodatna) Tremlet, G. 2020. Operation Condor: the cold war conspiracy that terrorised South America. The Guardian, https://www.theguardian.com/news/2020/sep/03/operation-condor-the-illegal-state-network-that-terrorised-south-america

17. (dodatna) Brzica, N. 2012. Asimetrični rat u Avganistanu i protupobunjeničke strategije. Polemos, 15, str. 113-134

18. (dodatna) Kaldor, M. 2012. New and Old Wars: Organised Violence in a Global Era. Cambridge: Polity Press, pp. 151-184

19. (dodatna) Pavković, A. i Radan, P. 2008. Stvaranje novih država: teorija i praksa otcepljenja. Beograd: Službeni glasnik, str. 55-100

20. (dodatna) Tatalović, S. 2010. Globalna sigurnost i etnički sukobi. Zagreb: Politička kultura i FPZG, str. 110-115, 187-194

21. (dodatna) Štavljanin, D. 2009. Hladni mir: Kavkaz i Kosovo. Beograd: Radio Slobodna Evropa, str. 99-134, 197-318

22. (dodatna) Bugarel, G. 2004. Bosna: anatomija rata. Beograd: Fabrika knjiga, str. 80-117

23. (dodatna) Collier, P. and Sambanis N. (eds), 2005. Understanding Civil War: Evidence and Analysis. Washington: The World Bank

24. (dodatna) Orlović, D. 2012. Znam, dakle pobednik sam. Kako je Izrael dobio šestodnevni rat. Polemos, 15, 143-152

25. (dodatna) Vujačić, V. 2019. Nacionalizam, mit i država u Rusiji i Srbiji. Beograd: CLIO, str. 29-75

predavanja, panel diskusije, vežbe koje kombinuju praktične dimenzije i produbljivanje teorijskih saznanja kroz grupne diskusije, izlaganje samih studenata i pisanje eseja.