Uporedni medijski sistemi

Ciljevi izučavanja predmeta

Uporedno proučavanje medijskih sistema je ključno za povezivanje geneze medijskih sistema i njihovih dinstiktivnih karakteristika. Apstrahovanje tipova medijskih sistema na osnovu analize indikatora, pruža makro perspektivu koja olakšava da se uvide sličnosti i razlike između sistema, i na osnovu toga objasne spefičnosti kao i određene pojave unutar medijskih sistema. Na taj način se traže odgovori na pitanje zašto određena regulatorna rešenja, poltike i strategije imaju različito dejstvo u različitim sistemima. Dakle, uporedna perspektiva omogućava da se agensi u medijskim sistemima (država, regulatorna tela, političke partije, profesionalna udruženja, društvene grupe, publika) posmatraju u međusobnom sadejstvu, kao i u odnosu prema širem društvenom, ekonomskom i kulturnom okruženju, kako bi se sagledala njihova snaga i uloga u medijskim sistemima.

Ishodi učenja (stečena znanja)

Sagledavanje razvoja medijskih tržišta, uloge države u medijskim sistemima, odnosa medija i poltike, tj. poltičkog paralelizma, nezavisnosti medija, između ostalog i u vezi sa načinima finasiranja medija, omogućiće studentima da uočavaju urzočno posledične veze između pojava u konkretnim medijskm sistemima i bolje razumeju specifičnosti medijskih sistema. Proučavanje sličnosti i razlika između medijskih sistema, predstavlja osnovu za kritičko procenjivanje medijskih politika, efikasnosti medijske regulative, kao i predviđanje pravaca razvoja medijskih sistema. Dakle, studenti stiču nepohodna znanja da sagledaju i razumeju svoju buduću ulogu u medijskom sistemu, kao i mogućnost da u zavisnosti od profesionalog angažmana kritički sagledavaju ili/i aktivno učestvuju u kreiranju medijskih poltika i strategija razvoja medijskih sistema.

Sadržaj teorijske nastave

1) Pojam medijskog i informaciono-komunikacionog sistema 2) Komparativni pristup u studijama
medija i politike 3) Uporedno proučavanje medijskih sistema 4) Agensi u informaciono-komunikacionim sistemima i kriterijumi za klasifikacije medijskih sistema 4) Tipovi medijskih sistema 5) Razvoj medijskih tržišta u komparativnoj perspektivi 6) Uloga države u medijskom sistemu
7) Razvoj i tipovi javnih servisa u medijskim sistemima 8) Regulacija, deregulacija i novi
nadnacionalni akteri u ulozi intermedijatora (na pr. Google, Facebook) 9,10) Paralelizam između
medijske i političke sfere u različitim medijskim sistemima 11) Procesi profesionalizacije
novinarstva u medijskim sistemima 12) Nejednakosti, mediji i manjine u medijskim sistemima

Sadržaj praktične nastave

Praktična nastava se izvodi na časovima vežbi na kojima će studenti učiti kako da analiziraju
konkretan medijski sistem na osnovu indikatora, upoznaće se sa postojećim bazama podataka (kao što su
podaci o medijskim slobodama, medijskom vlasništvu, profesionalizaciji novinarstva, i drugim) i
naučiti kako da ih primene u analizi indikatora pojedinačnih medijskih sistema. Na osnovu
predstavljanja rezultata bazičnih analiza za pojedinačne medijske sisteme razvija se komparativna
perspektiva kroz diskusiju.

1. Radojković, M. & Stojković, B (2009). Informaciono-komunikacioni sistemi. Beograd: Klio.

2. Tjurou, Dž. (2012). Mediji danas. Beograd: Klio 2012.

3. Kleut, J. & Milojević, A. (2010). Država i masovni mediji. U Vukašin Pavlović (ur.) i Zoran Stojiljković (ur.) Savremena država: Struktura i osnovne funkcije, (str. 299-322), Čigoja štampa: Beograd.

4. Stojiljković (ur.) Savremena država: Struktura i osnovne funkcije, (str. 299-322), Čigoja štampa: Beograd.

5. Peruško, Z. (2013). Komparativna analiza postsocijalističkih medijskih sustava. Politička misao, 50(02), 38-59.

6. Mancini, P. (2013). Od medijskih efekata do teorije sustava: put komparativnog istraživanja u političkoj komunikaciji. Politička misao, 50(02), 23-37.

7. Brigs, A. & Kobli, P. (2004): Uvod u studije medija, CLIO, Beograd

8. Kleinsteuber, H. J., & Thomass, B. (2010). Upoređivanje medijskih sistema: Evropska dimenzija. CM-časopis za upravljanje komuniciranjem, 5(16), 5-20.

9. Tenscher, Jens (2011): Masovni mediji i politiĉka komunikacija u zemljama EU, u: Zerfas, A. i Radojković, M. (ur.), Menadžment političke komunikacije: osnove i koncepti, 201-237, Beograd, Fondacija Konrad Adenauer

10. Čomski, N. (2002). Mediji, propaganda i sistem. Zagreb: Društvo za promicanje književnosti na novim medijima.

11. (dodatna) Milojević, A., & Krstić, A. (2018). Hierarchy of influences on transitional journalism–Corrupting relationships between political, economic and media elites. European Journal of Communication, 33(1), 37-56.

12. (dodatna) Bastiansen, H. G. (2008). Media history and the study of media systems. Media History, 14(1), 95-112.

13. (dodatna) Hallin, D. & Mancini, P. (2017) Ten Years After Comparing MediaSystems: What Have We Learned?, Political Communication, 34:2, 155-171.

14. (dodatna) Engesser, S., & Franzetti, A. (2011). Media systems and political systems: Dimensions of comparison. International Communication Gazette, 73(4), 273-301.

15. (dodatna) Esser, Frank, Barbara Pfetsch, and Daniele Caramani. "Comparing political communication: A 2020 update." (2020): 336-358.

16. (dodatna) Flensburg, S., & Lai, S. S. (2020). Mapping digital communication systems: Infrastructures, markets, and policies as regulatory forces. Media, Culture & Society, 42(5), 692-710.

17. (dodatna) Hallin, D. C. (2016). Typology of media systems. In Oxford Research Encyclopedia of Politics.

18. (dodatna) Engesser, S., & Franzetti, A. (2011). Media systems and political systems: Dimensions of comparison. International Communication Gazette, 73(4), 273-301.

19. (dodatna) Esser, Frank, Barbara Pfetsch, and Daniele Caramani. "Comparing political communication: A 2020 update." (2020): 336-358.

20. (dodatna) Flensburg, S., & Lai, S. S. (2020). Mapping digital communication systems: Infrastructures, markets, and policies as regulatory forces. Media, Culture & Society, 42(5), 692-710.

21. (dodatna) Hallin, D. C. (2016). Typology of media systems. In Oxford Research Encyclopedia of Politics.

22. (dodatna) Hallin, D. C. (2020). Comparative Media Studies in the Digital Age: Comparative Research, System Change, and the Complexity of Media Systems. International Journal of Communication, 14, 12.

23. (dodatna) Mancini, P. (2020). Comparative Media Studies in the Digital Age: Comparing Media Systems and the Digital Age. International Journal of Communication, 14, 14

24. (dodatna) Mattoni, A., & Ceccobelli, D. (2018). Comparing hybrid media systems in the digital age: A theoretical framework for analysis. European Journal of Communication, 33(5), 540-557.

25. (dodatna) Peruško, Z. (2021). Public Sphere in Hybrid Media Systems in Central and Eastern Europe. Javnost-The Public, 1-17

26. (baza podataka) Reporters without borders, Media ownership monitor - https://www.mom-rsf.org/en/

27. (baza podataka) Reporters without borders, World press freedom index - https://rsf.org/en/ranking

28. (baza podataka) IREX, Media sustainability index - https://www.irex.org/resource/media-sustainability-index-msi

29. (baza podataka) Media Landscapes, Expert Analyses of the State of Media - https://medialandscapes.org/

30. (baza podataka) Worlds of Journalism (Country reports) - https://medialandscapes.org/

Nastava se izvodi kroz časove predavanja i vežbi, i zahteva od studenata prisustvo na predavanjima, kao i aktivno učešće na časovima vežbi, kroz prezentaciju rezultata sprovedenih analiza i diskusiju. Takođe, individualne konsultacije na zahtev studenta biće organizovane u skladu sa opterećenjem nastavnika.