Socijalna psihologija

Ciljevi izučavanja predmeta

Svrha kursa je da pruži osnovna teorijska i metodološka znanja iz oblasti psihologije socijalnog ponašanja ljudi koja su neophodna za proučavanje i razumevanje značajnih društvenih fenomena. Predmet pruža studentima temelj na osnovu koga mogu samostalno da planiraju istraživanja i produbljuju sopstvene analize i tumačenja aktivnosti pojedinaca i grupa u socijalnom kontekstu. Nastavnim programom obuhvaćene su oblasti socijalne psihologije koje su najvažnije za stručno profilisanje studenata fakulteta političkih nauka svih smerova: socijalna interakcija, socijalna kognicija, samoopažanje i interpersonalno opažanje, grupni i međugrupni procesi, socijalni uticaj i konformiranje, procesi socijalizacije, socijalna motivacija, socijalni stavovi i njihovo menjanje, stereotipi, predrasude i diskriminacija.

Ishodi učenja (stečena znanja)

Studenti se osposobljavaju za prepoznavanje važnih socijalnopsiholoških fenomena i razumevanje socijalnopsiholoških aspekata društvenih problema kojima će se u svom radu baviti. Stiču sposobnost da teorijska i metodološka znanja primene u osmišljavanju mera i politika usmerenih ka rešavanju društvenih problema i organizovanju primenjenih istraživanja.

Sadržaj teorijske nastave

- Predmet i problemi socijalne psihologije; Poređenje socijalne psihologije i srodnih naučnih disciplina; Razvoj socijalne psihologije; Teorijski pristupi u socijalnoj psihologiji; Metode i tehnike istraživanja u socijalnoj psihologiji.
- Određenje i oblici socijalne interakcije; Komunikacija kao osnovna forma socijalne interakcije; Verbalna i neverbalna komunikacija; Internet komunikacija.
- Socijalna kognicija; Dualni procesi – automatska i kontrolisana socijalna kognicija; Kognitivne pristrasnosti i heuristike; Teorije kognitivne konzistencije.
- Socijalna percepcija – opažanje drugih; Formiranje impresije; Teorije atribucije; Prepoznavanje laganja.
- Socijalna percepcija – samoopažanje; Formiranje i razvoj slike o sebi; Teorija socijalnog poređenje; Fundamentalna greška atribucije; Održavanje stabilne slike o sebi.
- Grupe i grupni procesi. Razvoj grupe; Grupne norme; Grupna kohezija; Grupna struktura; Načini rukovođenja; Saradnja, takmičenje i konflikti; Socijalna facilitacija; Grupno donošenje odluka; Grupna polarizacija.
- Konformiranje i pokoravanje autoritetu; Informacioni i normativni socijalni uticaj; Situacioni i individuali faktori konformiranja; Korišćenje socijalnog uticaja za promovisanje pozitivnog ponašanja.
- Pojam socijalizacije; Procesi socijalizacije; Socijalno učenje; Agensi i izvori socijalizacije; Socijalni identitet.
- Socijalni motivi; Prosocijalno ponašanje; Agresija.
- Stavovi - priroda i struktura; Formiranje, održavanje i menjanje stava; Propaganda; Autoritarna ličnost.

Sadržaj praktične nastave

Prezentacija i demonstracija klasičnih eksperimenata; timski rad studenata na izradi instrumenata za istraživanje socijalnopsiholoških fenomena; gledanje dokumentarnih i igranih filmova u kojima se prikazuju socijalno-psihološki fenomeni; razvijanje intervencija i dizajniranje kampanja za komunikaciju važnih društvenih tema na osnovu saznanja socijalno-psiholoških istraživanja; grupna diskusija.

1. Aronson, E., Vilson, T., i Ejkert, R. (2013). Socijalna psihologija (5. izdanje). Mate: Beograd

2. Rot, N. (2014). Osnovi socijalne psihologije. Zavod za udžbenike: Beograd.

3. Popadić, D., Pavlović, Z., i Žeželj, I. (2018). Alatke istraživača – Metodi i tehnike istraživanja u društvenim naukama. Klio: Beograd.

Interaktivna predavanja, grupna diskusija, timski rad.