Političke ideologije

Ciljevi izučavanja predmeta

Opšti cilj predmeta je da opremi studente znanjem, razumevanjem, kompetencijama, veštinama i
analitičkim oruđima potrebnim za samostalno kritičko proučavanje savremenih ideoloških sadržaja,
argumentovano kritičko razmatranje osnovnih problema političke teorije primenjenih na različite
ideološke sadržaje i na analizu političkih poredaka, ideja, vrednosti i problema.

Ishodi učenja (stečena znanja)

Na kraju se očekuje da studenti: (po)znaju, razumeju i mogu da koriste osnovne ideološke koncepte u
analizi savremenih političkih problema, ideologija, institucija i poredaka; (prepo)znaju koncepte i
ideje savremenih političkih ideologija; mogu da identifikuju i procenjuju značaj političkih
ideologija; razviju sposobnost da analiziraju, promišljaju i vrednuju različite ideološke sisteme,
poruke, jezik i argumentaciju i kritiki ih procenjuju.

Sadržaj teorijske nastave

Politička teorija i politička ideologija, Opšte karakteristike, glavne teme, funkcije i tipologija
političkih ideologija, Politička ideologija liberalizma: poreklo i opšta doktrina, Politička
ideologija liberalizma: evolucija i osnovne varijante, Politička ideologija konzervativizma: osnovna
doktrina i varijante, Politička ideologija socijalizma: poreklo i osnovna obeležja ekonomske i
političke doktrine, Marksizam, socijal-demokratija i boljševizam: evolucija i osnovne varijante
socijalističke doktrine u 19. i 20. veku, Anarhizam kao politička ideologija: poreklo, evolucija i
osnovne varijante, Politički romantizam i njegovi antiracionalistički koreni, Politička ideologija
nacionalizma: doktrina i evolucija, Fašizam i nacional-socijalizam: ekonomska i politička doktrina
i organizacija društva i države, Političke ideologije 21. veka: (anti)globalizam, feminizam,
ekologizam, populizam, i religijski fundamentalizam.

Sadržaj praktične nastave

Vežbe na kojima se analiziraju raznovrsni ideološki sadržaji i ukazuje na njihove osnovne teme i
najvažnije ideološke aspekte.

1. Endru Hejvud, Političke ideologije, Zavod za udžbenike, Beograd, 2005.;

2. Vilhelm fon Humbolt, Ideje za pokušaj određivanja granica delotvornosti države, Izdavačka knjižarnica Zorana Stojanovića, Sremski Karlovci, 1991, str. 5–63, 102–172;

3. Milton Fridman, Kapitalizam i sloboda, Službeni glasnik, Beograd, 2012, str. 19–48, 96–129

4. Dž. S. Mil, O predstavničkoj vladi, Državna štamparija, Beograd, 1878, str. 1–93, 113–163, 220–307

5. Karl Marks, Fridrih Engles, Manifest komunističke partije, Mladost, Beograd, 1974

6. Karl Marks, Prilog kritici političke ekonomije, BIGZ, Beograd, 1985, str. 19–25

7. Ernest Renan, Šta je nacija?, Srpska nacionalna omladina, Beograd, 1907

8. Eduard Bernštajn, Revizionizam, Globus, Zagreb, 1981, str. 1–178

9. (dodatna) Ilija Vujačić, Politička teorija, Čigoja, Beograd, 2002. str. 169–248;

10. (dodatna) Erik Hobsbaum, Doba ekstrema, Dereta, Beograd, 2002. str. 47–138 i 154–243

Nastava se odvija kombinacijom klasičnih predavanja, izvođenjem tematskih diskusija i analizom
ideološih sadržaja u manjim grupama. Predviđena je mogućnost prisanja eseja na odrđenu temu i
studentskih prezentacija.