Politički sistem Srbije

Ciljevi izučavanja predmeta

Kurs je posvećen izučavanju političkih institucija i političkih procesa u Srbiji. Kroz istorijsku dimenziju proučavaju se procesi unitarizacije-federalizacije, centralizacije-decentralizacije, autarhije-integracije u našem društvu i institucionalni modeli vlasti i njihovi efekti. U kratkom intervalu Srbija je prošla put od monarhije do republike, od unitarne preko federalne do decentralizovane države, od skupštinskog do polupredsedničkog sistema vlasti, od dirigovane do tržišne privrede, od monopartizma do višestranačkog sistema i od autoritarizma do demokratije i nazad. Ovi procesi, izraženi u brojnim ustavnim modelima, ostavili su trag na socijalnu strukturu i dinamiku u našem društvu.

Ishodi učenja (stečena znanja)

Od studenata se očekuje da se do kraja kursa upoznaju sa različitim aspektima političkih ustanova i procesa u Srbiji i da kritički analiziraju konkretne probleme u funkcionisanju političkih ustanova i političkom životu u zemlji u celini.

Sadržaj teorijske nastave

Uvodno predavanje; Garancije i ostvarivanje ljudskih i građanskih prava i sloboda; Politika zaštite nacionalnih manjina; Političke stranke i stranački sistem; Izbori i izborni sistem – posledice izbornog prava; Polupredsednički sistem; Predstavnički sistem – ovlašćenja i rad Narodne skupštine; Izvršna vlast: predsednik, vlada i koalicije; Decentralizacija i dekoncentracija vlasti – lokalna samouprava; Teritorijalna autonomija; Ustavnost i zakonitost – sudska vlast, sud i sudije; Kosovo i Metohija i srpsko-albanski odnosi.

Sadržaj praktične nastave

Jugoslavija: federalizam i međunacionalni sukobi; Autoritarizam i demokratija u Srbiji u poslednje tri decenije; Izbori i izborni sistemi; Odnosi izvršne i zakonodavne vlasti: polupredsednički sistem; Kosovo i Metohija u svetlu srpsko-albanskog sukoba.

1. Politički sistem Srbije - hrestomatija (tekstovi M. Jovanović, D. Vučićević, Đ. Pavićević, N. Beljinac, J. Lončar, Z Stojiljković, D. Spasojević, R. Marković)

2. M. Jovanović i D. Vučićević, Koga, kako i zašto smo birali: izbori u Srbiji 1990-2020. godine (Beograd, Službeni glasnik, 2020);

3. N. Vladisavljević, Uspon i pad demokratije posle Petog oktobra (Beograd, Arhipelag, 2019); D. Vučićević, Mešoviti izborni sistemi: struktura, geneza, posledice (Beograd, Službeni glasnik, 2020);

4. R. Nakarada, Raspad Jugoslavije: problemi tumačenja, suočavanja i tranzicije (Beograd, Službeni glasnik, 2008);

5. M. Jovanović, „Podela Kosova i Metohije – iznuđeno rešenje nasilne i jednostrane secesije“ u Kosovo i Metohija kao nacionalno i državno pitanje Republike Srbije (Beograd, FPN, 2018);

6. M. Jovanović, „Izborni i partijski sistem u funkciji prezidencijalizacije parlamentarizma u Srbiji“.

predavanja, vežbe