Gerontologija

Ciljevi izučavanja predmeta

Sticanje znanja i veština u oblasti gerontologije, razumevanje starenja kao procesa i svih aspekata
tog procesa – bioloških, psiholoških, socijalnih, pravnih, ekonomskih i političkih. Posebna
pažnja je posvećena interdisciplinarnom pristupu, odnosu i povezanosti naučnih disciplina koje
se bave starijim osobama u sistemu socijalne i zdravstvene zaštite, a stiču se znanja i u vezi
starenja i starosti, fizičkog i mentalnog zdravlja, psihologije starenja, faktora koji utiču na
socijalno uključivanje starijih osoba, procene funkcionalnosti starijih osoba, nasilja nad
starijima i kvaliteta života u starosti.

Ishodi učenja (stečena znanja)

(1) Razumevanje značaja starenja stanovništva i svih aspekata ovog procesa - bioloških,
psiholoških, socijalnih, pravnih, ekonomskih i političkih; (2) Razumevanje najvažnijih
karakteristika nasilja senzornih i kognitivnih promena u starijem dobu, socijalnih karakteristika
najčešćih stanja i oboljenja karakterističnih za starije osobe; (3) Razumevanje i prevencija i diskriminacije nad starijim osobama, pravnim okvirom i mehanizmima socijalne zaštite
starijih osoba; (4) Razumevanje senzornih i kognitivnih promena u starijem dobu i socijalnih
karakteristika najčešćih stanja i oboljenja karakterističnih za starije osobe; (5) Razumevanje
faktora socijalne inkluzije i kvaliteta života starijih osoba i institucionalnih i vaninstitucionalnih oblika zaštite starijih osoba.

Sadržaj teorijske nastave

Upoznavanje sa definicijom gerontologije, socijalne gerontologije i kritičke gerontologije,
globalno starenje i starenje stanovništva u Republici Srbiji, upoznavanje sa pojmom starenja,
dimenzijama i teorijama starenja, tokom života, biološkim starenjem i epigenetskim satom,
psihološkim starenjem, socijalnim starenjem, osnovama fizičke aktivnosti i ishrane starijih
osoba, seksualnosti starijih osoba. Najvažnije karakteristike depresije u starijem dobu i suicida,
demencija starijih osoba i Alchajmerova bolest, palijativno zbrinjavanje, proces umiranja, smrt,
tugovanje i eutanazija. Upoznavanje sa ejdžizmom i najvažnijim vrstama nasilja nad starijim osobama,
pravnim okvirom i mehanizmima socijalne zaštite starijih osoba od diskriminacije i nasilja.
Specifičnosti socijalnog rada sa starijim osobama, međugeneracijska solidarnost, starenje u
mestu, socijalna zaštita, zdravstvena zaštita i finansijska sigurnost starijih osoba. Najvažniji
aspekti korišćenja gerontotehnologije u starijem dobu, ekonomija starenja. Osnove senzornih i
kognitivnih promena u starijem dobu, socijalnih karakteristika najčešćih stanja i oboljenja
karakterističnih za starije osobe. Faktori socijalne inkluzije i kvalitet života starijih osoba,
institucionalni i vaninstitucionalni oblici zaštite, poslovna sposobnost starijih osoba.

Sadržaj praktične nastave

Istraživački rad, studije slučaja, specifičnosti komunikacije sa starijim osobama, upoznavanje sa
radom u ustanovama socijalne i zdravstvene zaštite u vezi rada sa starijim osobama i načinom
funkcionisanja različitih oblika vaninstitucionalne zaštite starijih osoba (centri za socijalni
rad, ustanove za smeštaj odraslih i starijih osoba, klubovi za starije osobe, domovi zdravlja, opšte
bolnice – odeljenja za gerijatriju i palijativno zbrinjavanje, nevladine organizacije i dr.).

1. Vesić Z., Gerontologija, 2021 (u pripremi)

2. Vesić Z., Brkić M., Jakšić I., Perić S., Iza međugeneracijskog ogledala - podsticanje međugeneracijske solidarnosti u Srbiji, Institut za javnu politiku, Beograd, 2020.

3. Brkić M., Vesić Z., Damjanović D., Milanović M., Pantić M., Perić S., Luburić S., Grad prilagođen starijim osobama - putokaz za aktivno starenje u Beogradu, Institut za javnu politiku, Beograd, 2019.

4. Vesić Z., Perišić N., Jakšić I.; Činioci socijalnog uključivanja starijih osoba u Beogradu, Sociološki pregled, vol. LIII (2019), no. 4, pp. 1681–1708.

5. Perišić N., Vesić Z., Sjeničić M.; Međugeneracijska solidarnost u dokumentima i aktivnostima Evropske unije; Socijalna politika, broj 1/2019, god. 54, pp 51 – 72.

6. Sjeničić M., Vesić Z.; Zlostavljanje starijih: Istraživanje i prevencija; Temida, 2018, vol. 21, br. 3, str. 345-362.

7. Todorović N., Vračević M., Bašić G., Miljković N., Matijević B.; Starenje i digitalna uključenost – polazna studija sa preporukama, Crveni krst Srbije, 2019.

8. Babović M., Veličković K., Stefanović S., Todorović N., Vračević M.; Socijalna uključenost starijih osoba (65+) u Srbiji, Crveni krst Srbije, 2018.

Predavanja i vežbe