Teorija socijalnog rada

Ciljevi izučavanja predmeta

Cilj predmeta je da se sa pozicija multidisciplinarnosti omogući studentima valjano razumevanje,
saznajno analitičko-sintetičko savladavanje i teorijsko apsolviranje kompleksnih pojmova i kategorija
iz oblasti teorije i metodologije socijalnog rada. Epistemološka ciljanost ove vrste ogleda se u
razvijanju i pospešivanju kritičko prosuđujućih moći studenata o latentnoj i protivurečnoj prirodi
delatnosti socijalnog rada u najšire pojmljenom društvenom kontekstu. Sagledavanje čoveka sa
pozicija filozofsko-antropološkog totaliteta, njegove rodne generičke suštine i njenih brojnih
refleksija u praksi (civilizacijskih, kulturnih, egzisgencijalno-potrebitih, političkih, socijalnih,
psihičkih, vrednosnnih, običajnih, moralnih i mnogih drugih sve do estetskih ) dobija svrhovitost u
stabilnoj gnoseološkoj paradigmi za sva tri metodska kompleksa na kojima počiva praksa
institucionalnog socijalnog rada: socijalni rad sa pojedincem, socijalni grupni rad i socijalni rad
u zajednici.

Ishodi učenja (stečena znanja)

Ishod predmeta je sadržan u dosegnutim potencijalima praktičnog primenjivanja najrazličitijih teorijskih saznanja, pri čemu su misaona sinergičnost, punoća i plodnost conditio sine qua non efikasnih stručnih aktivnosti i intervencija u okviru razuđenog institucionalnog sistema, gde se realizuje profesionalna delatnost socijalnog rada. Teorijski postulirana metodologija socijalnog rada ishoduje i u praksi opravdava svoju teleološku prirodu samo ako u živom svakodnevnom praktikovanju potvrdi vlastitu uspešnu transformaciju i oblikovanje iz teorijske apstraktnosti u operacionalno realizovane delatne akcione metode, metodike, tehnike i veštine socijalnog rada. Ta metodička primenljivost odnosi se na, teorijskom iskustvu, sazdanim pokušajima preobražavanja
nepovoljnih egzistencijalnih uslova i okolnosti pripadnika svih uzrasnih doba (deca, odrasli, stari) kao i najrazličitijih kategorija korisnika usluga profesionalnog socijalnog rada, poput toksikomana, maloletnih delinkvenata, siromapšnih, nezaposlenih, bračnih partnera i njihove dece u procesu razvoda, dece bez roditeljskog staranja, lica sa posebnim potrebama, starim osobama, migrantima i mnogim drugim. Ishod ovog predmeta prevazilizi rigidan stav o navodnoj krutoj podvojenosti teorije i
prakse, pledirajući dijalektičkom totalitetu jedinstva i borbe suprotnosti ova dva kvaliteta, u skladu s kojima su teorijsko i praktično samo dva kontinuma jednog te istog čovekovog odnošenja prema esenciji i egzistenciji.

Sadržaj teorijske nastave

1. Gnoseološka složenost teorije socijalnog rada
2. Neposredni i posredni izvori teorije socijalnog rada
3. Apsurd siromašnih teorijskih uprošćavanja raskošnog predmeta nauke socijalnog rada
4. Ontološka struktura oblika i nivoa univerzalne delatnosti socijalnog rada
5. Filozofsko-antropološka paradigma teorije socijalnog rada
6. Hreiološki aspekti ljudske egzistencije i socijalnog rada
7. Dijalekčka prožetost teorije i prakse socijalnog rada
8. Osnove metodologije socijalnog rada sa pojedincem, grupom i zajednicom
9. Metodička operacionalizacija teorijskih postulata
10. Estetički pristup veštinama socijalnog rada
11. Načela-principi socijalnog rada – aksiomi preoblikovanja metodoloških postulata teorije u
aktivitet prakse
12. Etičko oblikovanje prakse socijalnog rada
13. Aksiološki aspekti prakse socijalnog rada
14. Mogućnosti i ograničenja praktične primene savremenih teorijskih perspektiva socijalnog
rada

Sadržaj praktične nastave

Vežbe, Drugi oblici nastave, Studijski istraživački rad

1. Petričković, M. (2021) Hrestomatija, zbornik recenziranih objavljenih tekstova iz oblasti teorije socijalnog rada, FPN, str. 176.

2. Petričković, M. (2006) Teorija socijalnog rada, Epistemološki koreni nauke socijalnog rada, udžbenik, izd. Socijalna misao, Beograd. ISBN 86-82463-39-3.; str. 301

3. (dopunska) Harris, L., Connolly, M, (2019) Social Work, From theory to practice, University of Melbourne, 3rd Edition, p.216. ISBN:9781108460842

4. (dopunska) Maclean, S., Harrison, R. (2015) Theory and Practice: A Straightforward Guide for Social Work Students, Publisher Kirwin Maclean, p. 263 ISBN: 1903575958

5. (dopunska) Maclean,S. (2020) Social Work Theory Cards, Kirwin Maclean Associates, 3rd Edition, p. 152. ISBN: 1903575958.

6. (dopunska) Lishman, J. (2018) Social Work: An Introduction, second Edition, SAGE Publications Ltd. p.640.ISBN 13: 978- 1473994560

predavanja, vežbe, podsticaj diskusione analize