Istraživačke teme u studijama evropske integracije

Ciljevi izučavanja predmeta

Predmet je ustrojen kao multidisciplinarni što je neophodno za razumevanje i istraživanje složenih
procesa evropske regionalne integracije. Cilj predmeta je da upozna studente sa najvažnijim i aktuelnim istraživačkim temama u domenu studija evropske integracije, pristupima i načinima njihovog istraživanja. Predmet pruža pregled stanja studija u okviru određenih aktuelnih istraživačkih tema. Drugim rečima, ne samo da obrađuje dosadašnje istraživačke rezultate nego ukazuje na otvorena pitanja i probleme, ali moguće pravce budućih istraživanja u domenu evropske regionalne integracije. Time, cilj predmeta je i da ukaže na mogućnosti obrađivanja određenih tema iz drugačije teorijsko-epistemološke perspektive nego što je do tada bilo dominantno opredeljenje istraživača.

Ishodi učenja (stečena znanja)

Pohađanje predmeta bi trebalo da osposobi studente doktorskih studija za samostalan istraživački rad u domenu studija evropske integracije. Studenti će, u teorijskom i metodološkom smislu, bolje razumevati proces evropske integracije, ali i upoznati se sa disciplinarnim i metodološkim debatama u vezi sa istraživanjem pojedinih tema evropske integracije. Kritički se osvrćući na dosadašnje istraživačke rezultate i različite teorijske pristupe, studenti će dolaziti do tema i pitanja koja su ostala otvorena, uviđati probleme u dotadašnjim teorijskim pristupima pri razumevanju pojedinih aspekata evropske integracije i pronalaziti novi prostor za sopstvena istraživanja. Tokom pohađanja predmeta bi trebalo da budu motivisani da dođu do sopstvenih ideja o temama koje bi mogle biti predmet njihovih doktorskih istraživanja kao i o teorijsko-epistemološkim pristupima koji bi bili inovativni u izučavanju određene teme.

Sadržaj teorijske nastave

Uvod: o istraživanju evropske integracije; Teorija integracije; Evropeizacija; Normativni pristupi:
demokratija i upravljanje u EU; Vladavina prava unutar i izvan Evropske unije; Politizacija,
partizacija, evroskepticizam; Javna uprava Evropske unije (uprava EU u nastanku; fenomen
„agencifikacije…); Proširenje Evropske unije i „ostatak“ Evrope: gde sežu granice istraživanja i
razumevanja; Evropska unija: globalni akter (transatlantski odnosi, normativna moć EU…); Ekonomska
politika; Politika azila, Upravljanje Unije energetskom politikom i pitanjima klimatskih promena;
Izučavanje kriza u Evropskoj uniji i njihovog uticaja na dinamiku integracije: upravljanje u krizi kao
'nova normalnost'; Budućnost Evropske integracije (federalna ili konfederalna unija, dezintegracija,
diferencirana integracija…)

Sadržaj praktične nastave

Samostalni istraživački rad studenata na odabranu užu temu iz prethodno navedenih; izrada i
prezentacija projekta i diskusija u grupi.

1. M. Egan, N. Nugent, W. Paterson (eds.), Research Agendas in EU Studies: Stalking the Elephant, Palgrave Macmillan, 2010..

2. Paolo Graziano and Maarten P. Vink (eds.), Europeanization: New Research Agendas, Palgrave Macmillan, 2008.

3. Tanja A. Börzel (2018) Researching the EU (Studies) into demise?, Journal of European Public Policy, 25:3, 475- 485, DOI: 10.1080/13501763.2017.1411385

4. Egeberg, M., and Trondal, J. (2017) Researching European Union Agencies: What Have We Learnt (and Where Do We Go from Here)?. JCMS: Journal of Common Market Studies, 55: 675– 690. doi: 10.1111/jcms.12525

5. Ian Manners (2015) Sociology of Knowledge and Production of Normative Power in the European Union’s External Actions, Journal of European Integration, 37:2, 299-318, DOI: 10.1080/07036337.2014.990141

6. Henrik Larsen. (2020) Normative Power Europe or Capability–expectations Gap? The Performativity of Concepts in the Study of European Foreign Policy. JCMS: Journal of Common Market Studies 58:4, pages 962-977

7. Juan Díez Medrano (2012) The Limits of European Integration, Journal of European Integration, 34:2, 191-204, DOI: 10.1080/07036337.2012.641091

8. Thomas Diez, Ian Manners & Richard G. Whitman (2011) The Changing Nature of International Institutions in Europe: the Challenge of the European Union, Journal of European Integration, 33:2, 117-138, DOI: 10.1080/07036337.2011.543522

9. Alexandra Berger (2019) EU justice and home affairs: towards an inclusive research agenda?, Journal of European Integration, 41:4, 563-568, DOI: 10.1080/07036337.2019.1647003

10. Frank Schimmelfennig and Ulrich Sedelmeier (eds), The Politics of European Union Enlargement. Theoretical Approaches, Routledge, 2005.

11. Rudneva, T.S., Theories of Democratization: Locating EU Conditionality in the Bigger Theoretical Pictures, Bulletin of Perm University. Political Science. Vol. 14. No. 3. 2020.

Predavanja, diskusije, prezentacije; Samostalni istraživački rad/izrada projekta