Participativne politike

Ciljevi izučavanja predmeta

Kurs treba da studente uputi u savremene rasprave i prakse u vezi sa potrebno usklađivanja procesa kreiranja javnih politika i zahteva demokratije, odnosno u argumente za i protiv izmene paradigme kreiranja javnih politika na način da ona počiva na participativnim metodama formulisanja javnih politika. Cilj predmeta je da objasni kako se participacija građana može omogućiti i smislenije povezati sa procesom kreiranja javnih politika. Takvi se mehanizmi participacije u Evropi i svetu osmišljavaju od strane samoorganizovanih društvenih pokreta ali i akademskih i tink tenk institucija, a sve više i od same javne administracije lokalnih samouprava, nacionalnih parlamenata i evropskih institucija. Primeri takvih mehanizama koji se primenjuju kako na lokalnom, nacionalnom tako i na transnacionalnom nivou su participativno budžetiranje, deliberativne mini-javnosti (deliberativna glasališta, građanski forumi i skupštine, konsenzualne skupštine, građanski paneli i tako dalje) i javno planiranje i slično.

Ishodi učenja (stečena znanja)

Studenti i studentkinje treba da usvoje znanja o problemima participativnog kreiranja javnih politika kao i da razviju moć razumevanja i tumačenja ideja iza ovog procesa i mogućih mehanizama ali i kritičke evaluacije postojećih praksi participativnog kreiranja javnih politika širom sveta. Kroz rad na vežbama koje su koncipirane u formi analize ključnih tekstova i participativnih kvazieksperimenata iz ove oblasti, studenti i studentkinje razvijaju sposobnost kritičkog pristupa mehanizmima participacije građana u kreiranju javnih politika u okruženju kao i načinima unapređenja napora lokalnih zajednica (procesi planiranja, javne rasprave, kampanje, mobilizacije građana). Studenti će biti osposobnjeni da analiziraju stidije slučaja (Beograd, Valjevo, Karlovac, Mostar) i da prave simulacije takvih rasprava kako bi bili spremni da u praksi primene stečena znanja.

Sadržaj teorijske nastave

Koncept političke participacije. Politička moć udruženih građana: kolektivno delovanje. Oblici participacije: klasični i savremeni. Institucije i participacija. Demokratske inovacije. Građanske skupštine. Javno planiranje i javne rasprave. Participativno budžetiranje. Strategije uključivanja odozdo. Stretegije uključivanja odozgo. Pseudoparticipacija i manipulacija mehanizmima uključivanja građana. Istraživanje studija slučaja participativnog delovanja

Sadržaj praktične nastave

Javne prezentacije, studije slučaja, grupni projekti i simulacije javnih rasprava

1. Bernardo Zacka, When the State Meets the Street: Public Service and Moral Agency (Cambridge, MA: Belknap Press, 2017)

2. Peter deLeon, ”Participatory Policy Analysis: Prescriptions and Precautions” Asian Journal of Public Administration, 12 (1990): 29–54.

3. Carl DiSalvo, Andrew Clement and Volkmar Pipek, “Communities: Participatory Design for, with and by Communities” in Jesper Simonsen and Toni Robertson, eds. Routledge International Handbook of Participatory Design (New York: Routledge, 2013), 182-209.

4. Archon Fung and Erik Olin Wright, “Thinking about Empowered Participatory Governance.” In Deepening Democracy: Institutional Innovations in Empowered Participatory Governance. Eds., Archon Fung and Erik Olin Wright (New York: Verso 2003), 3-42.

5. Archon Fung, “Deliberative Democracy, Chicago Style: Grass-roots Governance in Policing and Public Education.” In Deepening Democracy, Institutional Innovations in Empowered Participatory Governance. Eds., Archon Fung and Erik Olin Wright (New York: Verso, 2003), 111-143

6. Graham Smith, Democratic Innovations: Designing Institutions for Citizen Participation (Cambridge: Cambridge University Press, 2009)

7. Irena Fiket, Deliberativno građanstvo (Novi Sad: Akademska knjiga, IFDT, 2019)

8. Jirg Štajner, Osnovi deliberativne demokratije - empirijsko istraživanje i normativne implikacije (Beograd: Službeni glasnik, Sraajevo: Fakultet političkih nauka, 2015)

9. Brian Wampler, “Participatory Budgeting: Core principles and Key Impacts”, Journal of Public Deliberation 8 (2012)

10. Robin Hahnel, “The Case for Participatory Economics” in Robin Hahnel and Erik Olin Wright, Alternatives to Capitalism: Proposals for a Democratic Economy (London: Verso, 2016), 7-16; Erik Olin Wright, “Participatory Economics: A Sympathetic Critique”in Alternatives to Capitalism: Proposals for a Democratic Economy (London: Verso, 2016), 17-47

Predavanja, vežbe, analiza teksta i kritičke rasprave; simulacije javnih rasprava, prezentacije, pisanje eseja