Uvod u socijalni rad i socijalnu politiku

Ciljevi izučavanja predmeta

Osnovni kurs gde se studenti uvode u oblast socijalnog rada i socijalne politike (SR i SP)
upoznavanjem bazičnih znanja, razvoja, međusobne povezanosti i dometa SR i SP kao akademskih
disciplina i praktičnih društvenih delatnosti. Teorijske i vrednosne osnove, prikaz socijalnog
rada kao profesionalne delatnosti i socijalne politike kao javne politike, prožimanje teorije,
prakse i vrednosnih osnova u SR i SP u pristupu savremenim socijalnim problemima i zagovaranju
socijalnih promena. Cilj predmeta je sticanje osnovnih znanja u oblasti SR i SP, upoznavanje i
razlikovanje osnovnih pojmova, modela, pristupa i perspektiva, kao i nivoa intervencija, radi
uvezivanja teorije i prakse na nivou znanja, kompetencija i veština.

Ishodi učenja (stečena znanja)

1) Upoznavanje sa osnovnim pojmovima, modelima i perspektivama u SR i SP, što omogućava
studentima analizu njihovih specifičnosti u odnosu na druge naučne discipline, razumevanje i
analizu sličnosti i razlika u njihovom međusobnom odnosu; 2) Upoznavanje i razumevanje istorijskih
okolnosti koje su doprinele nastanku SR i SP, razumevanje njihovih ciljeva i u različitim
istorijskim i drugim kontekstima; 3) Razumevanje načina na koje se teorijski koncepti i perspektive
prožimaju u delatnosti SR i SP posebno prema socijalnim rizicima i problemima u kontekstu
savremenog društva; 4) Razumevanje nivoa i područja prakse socijalnog rada, kao i nivoa kreiranja i
implementacije socijalne politike, uz razumevanje organizacionog okvira, uloga i kompetencija
profesionalaca u praksi SR i SP; 5) Razumevanje strategija i pristupa zagovaranja socijalnih
promena, upotrebom znanja i iskustava iz prakse SR i SP, radi zagovaranja i oblikovanja socijalnih
promena, postizanja socijalne pravde i osnaživanja korisnika.

Sadržaj teorijske nastave

1) "Socijalno" u SR i SP: osnovni pojmovi; zajednički i različiti koreni,
prakse, vrednosti i principi SR i SP; 2) Socijalni rad u sistemu nauka o čoveku: pregled shvatanja i definicije pojma; 3) Socijalna politika kao naučna disciplina; 4) Socijalni rad kao profesionalna delatnost; 5) Modelii perspektive u socijalnom radu: usmereni na klijenta, bihevioralni, kognitivni, ekološki, krizni, usmerene na zadatak/rešenje; feminističke, radikalno/progresivne; 6) Tradicionalni i savremeni
pristupi u socijalnoj politici; 7) Tradicionalni i savremeni pristupi u socijalnom radu - medicinski/ klinički i socijalni/ ekološki pristup - modeli i ciljevi prakse; 8) Socijalna politika kao javna politika - oblasti socijalne politike u praksi, odnos sa drugim politikama i sistemima; akteri, organizacije, službe i institucije u kojima se dizajnira, kreira i implementira socijalna politika; 9) Nivoi prakse socijalnog rada:
mikro, mezo i makro praksa i njihova veza sa socijalnim politikama i sistemima; Opšta praksa i specifična područja prakse (uzrast, socijalni problemi, organizaciono okruženje); 10) Prožimanje teorije i prakse u socijalnom radu: kompetencije i ponašanje u praksi; Uloge u socijalnom radu na različitim nivoima prakse i mogućnosti profesionalnih puteva; 11) Socijalni problemi, socijalna politika i socijalni rad u oraganizacionim okruženjima; 12) Društvene promene i zastupanje u SR i SP: socijalna pravda, društvena jednakost i solidarnost.

Sadržaj praktične nastave

Rad sa studentima na definisanju i analizi ključnih pojmova, perspektiva i prakse u oblasti SR i
SP. Dolazak stručnjaka u oblasti SR i SP radi predstavljanja veština i kompetencija za primenu u
praksi i rada javnih službi u kojima su angažovani profesionalci u ovoj oblasti.

1. Zastorov,Č. (2017) Introduction to Social work and social welfare, Empowering People, 12 izdanje George Williams College of Aurora University

2. Žegarac, N. (ur) (2016) Standardi za obrazovanje socijalnih radnika u Srbiji: Razvoj kompetencija za kvalitetnu profesionalnu praksu. Beograd: Fakultet političkih nauka. Karen,K.Kirst/Ashman,Grafon

3. H.,Hull JR.(2009). Understandin generalist practice fifth edition.Brooks/ColeCengage learning. ISBN-13: 978- 0-495-50713-0

4. Thomson, N (2003). Theory and practice in human services. Open University press

5. Spiker, P. (2013). Socijalna politika: teorija i praksa. Beograd: Fakultet političkih nauka (str. 13- 107, 190-226 i 385-400).

6. (dopunska) Trevithick, P. (2017). Veštine i znanja socijalnog rada - treće izdanje. Niš: Univerzitet u Nišu

7. (dopunska) Barnard, A., Horner, N., Valjd, Dž. (Ur) (2017). Vrednosna osnova socijalnog rada i socijalne zaštite. Niš: Univerzitet u Nišu

8. (dopunska) Alcock, P., Haux, T., May, M., Wright, S. (Eds) (2016). The Student's Companion to Social Policy - 5th Edition. Chichester: Wiley-Blackwell

9. (dopunska) Lakićević, M. (2013). Socijalna politika. Beograd: Fakultet za specijalnu edukaciju i rehabilitaciju u Beogradu

10. (dopunska) George, V. (2010). Major Thinkers in Welfare: Contemporary Issues in Historical Perspective. Bristol: Policy Press

Predavanja i vežbe