Mentalno zdravlje

Ciljevi izučavanja predmeta

Osobe koje su socijalno ugrožene imaju povećan rizik za narušavanje mentalnog zdravlja,. Takođe, osobe koje imaju narušeno mentalno zdravlje su u povećanom riziku za nastanak, održavanje i eskalaciju socijalnih problema. Ciljevi predmeta su: da studenti ovladaju osnovnim teorijskim i praktičnim saznanjima o karakteristikama, nastanku i razvoju mentalnog zdravlja i poremećaja, da se upoznaju sa načinima efikasne zaštite i unapređenja mentalnog zdravlja, da se osposobe da pravovremeno prepoznaju osobe u riziku od nastanka/razvoja/održavanja mentalnih poremećaja, da uvide njihove potrebe za socijalnom zaštitom i da adekvatno planiraju, preduzimaju mere i pružaju usluge u socijalnoj zaštiti osoba u ovom riziku.

Ishodi učenja (stečena znanja)

Na osnovu saznanja o mentalnom zdravlju i mentalnim poremećajima, njihovom značaju i mestu u socijalnim sistemima, polaznici su osposobljeni za pravovremeno prepoznavanje osoba u riziku od nastanka mentalnih poremećaja i osoba ugroženog ili narušenog mentalnog zdravlja, i uviđanje njihovih potreba socijalnom zaštitom. Studenti su osposobljeni za planiranje i realizaciju mera unapređenja mentalnog zdravlja osoba u riziku za njegovo narušavanje i za preduzimanje mera i pružanje usluga socijalne zaštite korisnika ugroženog ili narušenog mentalnog zdravlja.

Sadržaj teorijske nastave

Predmet obuhvata sledeće teme: modeli mentalnog zdravlja i mentalnih poremećaja; socijalno isključivanje (društvena uloga, etiketiranje i stigmatizacija osoba sa mentalnim poremećajima) i socijalno inkluzivna praksa; sistemski pristup i antipsihijatrija; prevencija mentalnih poremećaja; stres i strategije prevladavanja, traumatski događaji i trauma, kriza i intervencije u krizi; kvatlitet života, subjektivno blagostanje i rezilijentnost; socijalni rad u zaštiti mentalnog zdravlja; socijalni rad sa različitim kategorijama osoba ugroženog mentalnog zdravlja: sa decom i adolescentima i njihovim porodicama, sa osobama koje zloupotrebljavaju psihoaktivne supstance, sa odraslima sa mentalnim poremećajima; sa starima; mentalno zdravlje i socijalni problemi; rizici socijalnog rada u oblasti mentalnog zdravlja; etičke dileme.

Sadržaj praktične nastave

Obuhvata vežbe i aktivnosti sa ciljem podsticanja socijalno inkluzivne prakse, uviđanja zadataka socijalnog rada u oblasti mentalnog zdravlja, razvijanje veština prevazilaženja stresova i kriza, razvoja veština planiranja, preduzimanja mera i pružanja usluga socijalne zaštite korisnika kojima je ugroženo ili narušeno mentalnog zdravlje.

1. Dimitrijević, A. (2005) Savremena shvatanja mentalnog zdravlja i poremećaja. Beograd, Zavod za udžbenike i nastavna sredstva (46 str).

2. Anđelković, V. (2020) Putevima mentalnog zdravlja. Niš, Filozofski fakultet u Nišu (118 str.)

3. Kecmanović, D. (1989) Prevencija duševnih poremećaja. U: Kecmanović, D. (ur.) Psihijatrija, Tom 2. Beograd Zagreb, Svjetlost, (19 str.).

4. Opalić, P. (2008) Psihijatrijska sociologija. Beograd, Zavod za udžbenike (26 str);. 5) Deušić-Popović, S. (1999) Problemi mentalnog zdravlja dece i adolescenata. Beograd, Institut za mentalno zdravlje (166 str.).

5. (dodatna) Dimitrijević, A. (2005), (ur.), Savremena shvatanja mentalnog zdravlja i poremećaja. Beograd, Zavod za udžbenike i nastavna sredstva (285 str.).

6. (dodatna) SZO: MKB-11 klasifikacija mentalnih poremećaja i poremećaja ponašanja – u pripremi

7. (dodatna) Dimitrijević, B. (ur.) (2013) Razvoj i mentalno zdravlje. Tematski zbornik radova. Niš, Filozofski fakultet u Nišu

8. (dodatna) Bojanin S, Deušić-Popović, S. (2012)Psihijatrija razvojnog doba. Beograd, Institut za mentalno zdravlje.

Uključuju predavanja, vežbe u malim grupama i velikoj grupi i u onlajn okruženju (rešavanje problema, dilema i drugih zadataka, igra uloga, studija slučaja, debata, analiza video zapisa), razgovore sa gostima, studijske posete.