MAS Studije roda

Master akademske studije – Studije roda na Fakultetu političkih nauka je interdisciplinarni program humanističkih disciplina i društvenih nauka koji se bavi kako izučavanjem istorije feminizma i feminističkog pokreta, tako i savremenim teorijama i političkim praksama kada je reč o pitanjima identiteta i razlika. Program je usredsređen na probleme diskriminacije pre svega na osnovu roda i pola, ali i klase, 'rase', seksualnosti, etniciteta i dr. kao i na pitanje otpora sistemima diskriminacije i isključivanja.

Master akademske studije – Studije roda namenjen je pre svega, iako ne isključivo, studentkinjama i studentima koji su završili fakultete društvenih i humanističkih nauka. Interdisciplinarno polje istraživanja studija roda podrazumeva presecanje i ukrštanje pitanja, problema i metodologija različitih disciplina: od filozofije, antropologije, teorije književnosti, preko psihologije, sociologije, pedagogije, politikologije, socijalne politike i socijalnog rada, do teorije prava. Takođe, ovo polje istraživanja podrazumeva i analizu javnih politika. U tom smislu, studentkinje i studenti Master akademskih studija – Studije roda, stiču važna znanja i iz feminističke teorije, ali i uvide u javne politike, načine na koje se one razvijaju i menjaju. Program predviđa pored interaktivnih predavanja, vežbi i seminara, i praktičnu nastavu, odnosno upoznavanje sa radom organizacija civilnog društva (poput Autonomnog ženskog centra), ali i državnih institucija (kao što je kancelarija Poverenice za zaštitu ravnopravnosti).

U okviru programa Master akademskih studija – Studije roda, studenti imaju priliku da steknu znanja

o istoriji feminizma i feminističkih pokreta u Srbiji i u svetu;
o genezi pojma građanske neposlušnosti kao važnog elementa definisanja svake moderne, demokratske države i njegovog značaja za feminističke pokrete; – o društvenom i ekonomskom položaju žena danas kroz analizu parametara kao što su obrazovanje, ekonomska (ne)zavisnost, pozicije moći i odlučivanja, kućni i neplaćeni rad;
o položaju žena na tržištu rada i šta znači feminizacija rada i profesija;
o problemima rodno zasnovanog nasilja, nasilja u intimnom partnerskom odnosu, nasilja prema deci, o borbi protiv rodno zasnovanog nasilja;
o važnim međunarodnim, regionalnim i nacionalnim konvencijama, zakonima, strategijama koje garantuju rodnu ravnopravnost;
o savremenim teorijama roda i savremenim feminističkim teorijama i sporovima (politike identiteta, politike razlike, queer teorije, intersekcionalnosti, teorije afekata);
o savremenim teorijama o telu i seksualnosti preko razmatranja pitanja: Kako se misli o telu? Kakav je odnos rase i tela/telesnosti? Šta je otelovljeno iskustvo? Kakva je veza između neoliberalizma, feminizma i roda? Šta su pojmovi biomoći, biopolitike, i biosocijalnosti? Kakve su savremene politike reprodukcije i srodstva, i koje probleme pokreću nove reproduktivne tehnologije? Kakav je odnos između tela, roda i transrodnosti?
o feminističkoj metodologiji i epistemologiji (kakav je odnos feminističke metodologije nauka prema mejnstrim metodologijama? Šta znači 'proizvodnja znanja'? Ko određuje šta je znanje i nauka? Kako doprinose feminističke teorije saznanja novim idejama o nauci, znanju, istini, objektivnosti?);
o feminističkim pristupima problemima političke filozofije i političke teorije (pitanja jednakosti i/ili slobode, emancipacije, autonomije, ljudskih prava, zajednice, političke participacije; Šta u feminističkim teorijama znači 'politika' i ideja političkog?);
o reprezentaciji žena u medijima, reprezentaciji rodno zasnovanog nasilja u medijima; o vodećim teorijskim pristupima i metodama u analizi medijske stvarnosti iz kritičke perspektive; o vizuelnoj reprezentaciji politike i glavnim karakteristikama i specifičnostima vizuelnog sadržaja u medijskom predstavljanju političkih aktera, političkih partija, institucija i određenih društvenih grupa; o medijskoj reprezentaciji grupnih identiteta;
o istoriji studija kulture i svim glavnim teorijskim praksama od njenih početaka do danas; o savremenim kulturnim praksama na tlu bivše Jugoslavije posmatranim u širem kontekstu postsocijalističke transformacije u Evropi i istakne sličnosti i razlike između transformacije kulture u bivšoj Jugoslaviji i ostatku Evrope;
o pojmu političkog u istoriji evropske drame i dramskim tekstovima kao umetničkoj formi zajedničkog života ljudi od starogrčkog polisa do savremenih država;
o ključnim pojmovima savremene feminističke i demokratske političke teorije preko postavljanja najvažnijih političkih fenomena vezanih za pitanja roda u kontekst različitih teorija demokratije: liberalne, deliberativne, demokratije razlike, radikalne i agonističke, participativne, lokalne demokratije i teorije novog municipalizma.

Na kraju studija, student/studentkinja je u obavezi da prijavi, napiše i odbrani master rad, koji može biti teorijski tekst ili tekst koji je rezultat sprovedenog istraživanja.

Program Master akademskih studija – Studije roda razvija teorijska znanja iz oblasti društvenih i humanističkih nauka, i omogućava ozbiljnu osnovu za dalje akademsko usavršavanje na doktorskim studijama kako na Fakultetu političkih nauka, tako i na drugim društveno-humanističkim programima i fakultetima, na studijama teorije umetnosti, u zemlji i u inostranstvu. Znanja koja se stiču na programu Master akademskih studija – Studije roda višestruko su korisna i za novinare i novinarke, socijalne radnike i radnice, aktiviste i aktivistkinje u organizacijama civilnog društva, zaposlene u lokalnoj upravi, opštinama, i ministarstvima, zaposlene u institucijama kulture.

Prijemni ispit

Prijemni ispit je organizovan u vidu intervjua sa kandidatima/kandidatkinjama. Od kandidata i kandidatkinja se očekuje da budu upoznati sa programom studija.

Stipendije za master studije: saradnja sa fondacijom Rekonstrukcija Ženski fond

Program Master akademskih studija – Studije roda ima saradnju sa Rekonstrukcijom Ženski fond, prvom lokalnom ženskom fondacijom u Srbiji.

Rekonstrukcija Ženski fond dodeljuje bar 3 stipendije u punom ili delimičnom iznosu za Master akademske studije – Studije roda na Fakultetu političkih nauka.

Stipendije Žarana Papić su podrška aktivistkinjama/akademkinjama za sticanje znanja u oblastima koje imaju veze sa rodnim/ženskim i mirovnim pitanjima.

Ukupan broj stipendija za Master akademske studije – Studije roda na Fakultetu političkih nauka, kao i to da li će u potpunosti ili delimično pokriti troškove školarine određuje Upravni odbor Fonda, na osnovu kvaliteta prijave i raspoloživih sredstava.

Kome su namenjene stipendije? Stipendija je namenjena aktivistkinjama (ne nužno ženskih organizacija, iako one imaju prednost) i akademkinjama, devojkama/ženama koje žele da nastave obrazovanje u oblasti studija roda. Posebno se vodi računa o aplikantkinjama iz deprivilegovanih društvenih grupa.

Obaveze stipendistkinja: Politika RŽFonda je da se sve stipendistkinje obavežu da će kao volonterke pomoći razvoju ženskih inicijativa kojima je njihova ekspertiza potrebna. Po završetku programa, stipendistkinje su dužne da dostave izveštaj, kao i svoj završni rad.

Procedura konkurisanja: Aplikaciju za stipendiju treba podneti na RŽF formularu na srpskom jeziku, sa budžetom u dinarskim iznosima i da priložite CV. Formular za konkurisanje za program Stipendije Žarana Papić na veb stranici RŽFonda.

Rok za prijave za Stipendije Žarana Papić za akademsku 2025/2026. godinu je: 4. novembar 2025. godine do 16 časova.

Odluke o stipendijama donosi Upravni odbor RŽF. Kada Upravni odbor odluči da podrži aplikaciju, donosi se odluka da li će biti podržana u punom ili delimičnom iznosu, zavisno od kvaliteta aplikacije i raspoloživih sredstava.

Stipendija se isplaćuje u ratama. Pre uplate naredne rate, Fond će biti u kontaktu sa rukovoditeljkom programa u cilju dobijanja informacija o redovnosti ispunjavanja obaveza. Ukoliko stipendistkinja ne ispunjava obaveze i ne pohađa redovno nastavu, stipendija će biti obustavljena.

Pitanja i nedoumice koje se odnose na aplikaciju za stipendiju možete uputiti na office@rwfund.org

Aplikaciju treba poslati na adresu office@rwfund.org sa naznakom Aplikacija za stipendiju Žarana Papić.

Gosti i predavači/predavačice po pozivu:

dr Adriana Zaharijević, viša naučna saradnica (Institut za filozofiju i društvenu teoriju Univerziteta u Beogradu)
prof. dr Ana Kolarić (Filološki fakultet Univerziteta u Beogradu)
prof. dr Slobodan Perović (Filozofski fakultet Univerziteta u Beogradu)
dr Lilijana Čičkarić, naučna savetnica (Institut društvenih nauka, Beograd)
dr Tanja Ignjatović, naučna saradnica (Autonomni ženski centar, Beograd)

Rukovoditeljka programa: prof. dr Katarina Lončarević, katarina.loncarevic@fpn.bg.ac.rs

Struktura studijskog programa

Naziv predmeta	Semestar	Status	Časova nedeljno (P+V+SIR)	ESPB
Istorija feminističkih političkih ideja	1	obavezan	2+1+1	6
Priprema za završni rad	1	obavezan	0+0+4	6
Feministička metodologija i epistemologija	1	obavezan	2+1+1	6
Izborni blok 1	1	izborni
Savremene teorije roda	2	obavezan	2+1+1	6
Izborni blok 2	2	izborni
Stručna praksa	2	obavezan	0+0+6	3
Završni rad - istraživanje	2	obavezan	0+0+8	7
Završni rad - izrada i odbrana	2	obavezan	0+0+2	2

Izborni predmeti

Naziv predmeta	Semestar	Status	Časova nedeljno (P+V+SIR)	ESPB
Izborni blok 1
Vizuelna reprezentacija politike	1	izborni	2+1+1	6
Politika otpora i teorija građanske neposlušnosti	1	izborni	2+1+1	6
Politike rodne ravnopravnosti	1	izborni	2+1+1	6
Studije kulture	1	izborni	2+1+1	6
Izborni blok 2
Analiza medija	2	izborni	2+1+1	6
Kultura socijalizma i postsocijalizma	2	izborni	2+1+1	6
Medijska reprezentacija grupnih identiteta	2	izborni	2+1+1	6
Političko u evropskoj drami	2	izborni	2+1+1	6
Feminizam i demokratija	2	izborni	2+1+1	6